SIRTNING IKKINCHI KVADRATIK FORMASI - Saliyeva Sevara Ma’mirbek qizi,,; Mahamadjonova Rayhona Shuhratjon qizi, (SAMARALI TA’LIM VA BARQAROR INNOVATSIYALAR JURNALI, 2026)
Ushbu kurs ishi differensial geometriya fanining markaziy tushunchalaridan biri — sirtning ikkinchi kvadratik formasi va uning geometrik xususiyatlarini o‘rganishga bag‘ishlangan. Tadqiqotning asosiy maqsadi sirtning fazodagi egilish darajasini va uning shaklini miqdoriy jihatdan tavsiflovchi ushbu formaning matematik tabiatini ochib berishdan iborat. Ishning nazariy qismida sirtga o‘tkazilgan normal vektor va sirt nuqtasining differensiali tushunchalari orqali ikkinchi kvadratik formaning koeffitsiyentlari (L, M, N) keltirib chiqarilgan. Shuningdek, birinchi va ikkinchi kvadratik formalar o‘rtasidagi bog‘liqlik, ularning sirtning to‘la egriligi (Gauss egriligi) va o‘rtacha egriligini aniqlashdagi o‘rni atroflicha tahlil qilingan. Kurs ishida sirt nuqtalarining tasnifi (elliptik, giperbolik, parabolik va tekis nuqtalar) aynan ikkinchi kvadratik forma yordamida qanday aniqlanishi matematik isbotlar bilan ko‘rsatib o‘tilgan. Tadqiqotning amaliy ahamiyati shundaki, ikkinchi kvadratik forma sirt ustidagi chiziqlarning (geodezik va normal kesimlar) xossalarini o‘rganishda, sirtlarni vizuallashtirishda va muhandislik konstruktsiyalarining egilish mustahkamligini hisoblashda poydevor vazifasini o‘taydi. Kurs ishi yakunida nazariy xulosalar aniq misollar va sirt turlari (sferik, silindrik va egarli sirtlar) tahlili bilan mustahkamlanadi. Ushbu ish differensial geometriya yo‘nalishida tahsil olayotgan talabalar uchun sirtlar nazariyasini chuqurroq anglashda muhim manba bo‘lib xizmat qiladi.