SUD PRESEDENTI TUSHUNCHASINING NAZARIY-HUQUQIY ASOSLARI - Choriyev Ulug‘bek Rustamovich (SAMARALI TA’LIM VA BARQAROR INNOVATSIYALAR JURNALI, 2025)
Mazkur maqola sud pretsedenti institutining huquq manbasi sifatidagi o‘rni va ahamiyatini tahlil qilishga bag‘ishlangan. Unda sud pretsedentining nazariy asoslari, tarixiy shakllanish jarayoni hamda u umumiy huquq (common law) tizimida qanday mustahkam o‘rin egallagani yoritilgan. Maqolada Angliya huquq tizimida “stare decisis” tamoyilining paydo bo‘lishi, equity (adolat huquqi) tizimining shakllanishi, ratio decidendi va obiter dicta tushunchalari, shuningdek majburiy (binding) va tavsiyaviy (persuasive) presedent turlari keng tahlil qilingan. Shuningdek, sud pretsedenti tizimining moslashuvchanligi — follow, distinguish, overrule va reversal tamoyillari orqali huquqning dinamik rivojlanishiga qanday ta’sir ko‘rsatishi ilmiy-nazariy jihatdan yoritilgan. Muallif sud pretsedenti institutining ijobiy va salbiy jihatlarini baholash bilan bir qatorda, uni huquq manbasi sifatida o‘rganish zarurligini asoslab beradi. Mavzu hali milliy huquqshunoslikda yetarlicha o‘rganilmagan bo‘lib, uni chuqur ilmiy tahlil qilish zaruriyati mavjud.