QADIMGI ERON SIVILIZATSIYASINING VUJUDGA KELISHI SHART-SHAROITLARI - Otajonova Gulnoza Karimjon qizi (SAMARALI TA’LIM VA BARQAROR INNOVATSIYALAR JURNALI, 2025)
Ushbu maqolada qadimgi Yaqin Sharq tarixida Eron sivilizatsiyasining o‘rni va ahamiyati yoritilgan. Forslarning tarixiy sahnaga kirib kelishi davrida Mesopotamiya va Misr kabi qadimiy sivilizatsiyalar allaqachon uzoq madaniy an’analar va mustahkam davlat tizimlariga ega edi. Shunga qaramay, Eron hududida shakllangan yangi kuchoriy xalqlari asos solgan Fors imperiyasi, keng hududlarni birlashtirish, siyosiy barqarorlik va bag‘rikenglik siyosati tufayli Yaqin Sharq tarixida yangi davrni boshlab berdi. Maqolada Eronning geografik sharoitlari, tabiiy resurslari, ijtimoiy va madaniy rivojlanish jarayonlari hamda diniy qarashlarning shakllanishi chuqur tahlil qilingan. Zardushtiylik dini va uning Fors imperiyasi siyosiy tizimi bilan o‘zaro aloqasi, diniy ta’limotlarning keyinchalik butun mintaqa va jahon sivilizatsiyasiga ta’siri ham ko‘rib chiqilgan. Tadqiqot shuni ko‘rsatadiki, qadimgi Sharq sivilizatsiyasining markazining Eronga siljishi global tarixiy jarayonlarda burilish nuqtasini tashkil etib, keyingi davr madaniyati, dini va siyosiy tuzilmalariga katta ta’sir ko‘rsatgan.