GENETIK VA ATROF-MUHIT OMILLARINING O‘SMIRLARNING IJTIMOIY TASHVISH DARAJASIGA TA’SIRI - Tohirova Xursanoy O‘ktamovna (SAMARALI TA’LIM VA BARQAROR INNOVATSIYALAR JURNALI, 2025)
Ushbu maqola o„smirlarning ijtimoiy tashvish darajasiga genetik va atrof-muhit omillarining ta‟sirini o„rganadi. Genetik tadqiqotlar ijtimoiy tashvishning irsiylik darajasi 30-50% atrofida ekanligini ko„rsatadi, xususan, serotonin tashuvchi gen (5 HTTLPR) kabi genetik markerlar bu holatga moyillikni oshiradi. Shu bilan birga, oilaviy munosabatlar, maktab muhiti, tengdoshlar bilan o„zaro ta‟sir va ijtimoiy tarmoqlarning ta‟siri kabi atrof-muhit omillari ijtimoiy tashvishning rivojlanishida muhim rol o„ynaydi. Maqola gen-atrof-muhit o„zaro ta‟siri (G x E) va epigenetik mexanizmlarni tahlil qilib, ularning ijtimoiy tashvishga ta‟sirini ko„rib chiqadi. Shuningdek, kognitiv-xulqiy terapiya va psixoedukatsiya kabi profilaktika va davolash usullari muhokama qilinadi. Tadqiqot ijtimoiy tashvishning oldini olish va davolashda kompleks yondashuv zarurligini ta‟kidlaydi.