MAKTAB YOSHIDAGI QIZ BOLALARDA QALQONSIMON BEZ KASALLIKLARINI KECHISH XUSUSIYATLARI - Tavakalova Xayriniso Ismoil qizi (SAMARALI TA’LIM VA BARQAROR INNOVATSIYALAR JURNALI, 2026)
Maqolada maktab yoshidagi qiz bolalarda qalqonsimon bez kasalliklarining kechish xususiyatlari hamda amaliy tashxis yondashuvlari yoritiladi. Ushbu yosh davrida qalqonsimon bez funksiyasi o‘sish, suyak yetilishi, aqliy faoliyat, kayfiyat va reproduktiv tizimning shakllanishi bilan chambarchas bog‘liq bo‘lgani uchun eng kichik disfunksiya ham o‘qish samaradorligi, charchoq, uyqu, vazn va hayz sikliga sezilarli ta’sir ko‘rsatadi. Qizlarda pubertat davrida autoimmun jarayonlar faollashishi fonida surunkali autoimmun tireoidit va gipotiroid holatlar ko‘proq uchrashi, giperfunksiya holatlarida esa xulq-atvor va diqqat o‘zgarishlari bilan birga yurak urishining tezlashishi, issiqqa toqat qilmaslik va vazn kamayishi kabi belgilar ustun kelishi tahlil qilinadi. O‘zbekiston sharoitida yod ta’minoti va yodlangan tuz sifatining barqarorligi muhim profilaktik omil ekani qayd etilib, uy xo‘jaliklarida yetarli yodlangan tuz ulushi past bo‘lishi mumkinligi to‘g‘risidagi ma’lumotlar amaliy tavsiyalar bilan bog‘lanadi.