ENDODONTIK DAVOLASHDA ZAMONAVIY IRRIGATSIYA VOSITALARINING SAMARADORLIGI - Xabibullayeva Gulnora Qodirovna (SAMARALI TA’LIM VA BARQAROR INNOVATSIYALAR JURNALI, 2025)
Endodontik davolashda irrigatsiya vositalarining samaradorligi ildiz kanallarini tozalash, dezinfeksiya qilish va smear qatlamini olib tashlash orqali davolash muvaffaqiyatini belgilaydi. Ushbu maqola natriy gipoxlorit (NaOCl), EDTA, xlorgeksidin (CHX), MTAD va QMix kabi irrigantlarning kimyoviy xususiyatlari, konsentratsiyasi, aktivatsiya usullari (passiv ultratovushli irrigatsiya – PUI, lazer faollashtirilgan irrigatsiya – LAI, shu jumladan PIPS va SWEEPS) va ularning antimikrobiyal, toʻqima erituvchi taʼsirini chuqur tahlil qiladi. 2024–2025 yillardagi sistematik sharhlar va meta-analizlarga asoslanib, NaOCl oltin standart boʻlib qolishi, yuqori konsentratsiyalar (5,25%) kuchliroq antimikrobiyal taʼsir koʻrsatishi, lekin dentin tuzilishiga salbiy taʼsir qilishi koʻrsatilgan. PUI va lazer aktivatsiyasi (Er:YAG PIPS/SWEEPS) anʼanaviy shprits irrigatsiyasiga nisbatan mikrobiyal kamayish va apikal shifo tezligini sezilarli oshirishi (RD -0,15 dan -0,09 gacha), ammo standartlashtirish zarurati taʼkidlanadi. QMix va MTAD koʻp funksiyali boʻlib, smear qatlamini yaxshi olib tashlaydi, lekin NaOCl bilan birgalikda optimal protokollar talab etiladi. Irrigantlar oʻrtasidagi oʻzaro taʼsirlar, xavfsizlik va klinik natijalar yoritilgan boʻlib, minimal invaziv tayyorlashlarda lazer aktivatsiyasining afzalliklari koʻrsatilgan.