LTA ASOSIDAGI SEOLITLARNING TUZILISHI VA XOSSALARINI TARKIBIGA BOG’LIQLIGI - Abdulhayev.A.B; Ergashev O.K; Toshmatova B.A (SAMARALI TA’LIM VA BARQAROR INNOVATSIYALAR JURNALI, 2025)
Seolitlarning fizikaviy va kimyoviy xossalarini tushunish uchun ushbu materiallar kristalining ramkasining tuzilishini batafsil o'rganish kerak. Seolitlar TO4 tetraedradan qurilgan , bu yerda T tetraedral atom (kremniy yoki alyuminiy) hisoblanadi. Har bir kislorod atomi (O) qo'shni tetraedral atomlar (T) bilan bog'langan bo'lib, natijada ramka O:T nisbati 2 ga teng. Kremniyning zaryadi +4 va kislorodning zaryadi -2 bo'lib, alohida SiO4 guruhlari uchun umumiy zaryad -A ni beradi . Tetraedral tuzilgan ramkalarda har bir kislorod atomi ikkita kremniy atomi tomonidan taqsimlanadi, shuning uchun silikat ramkasining umumiy zaryadi neytraldir. Si atomlarini boshqa elementlar bilan almashtirish turli zaryadlarni beradi (masalan, alyuminiy -1, rux esa -2 beradi). Bu zaryadlar kationlar, odatda ishqoriy metallar (masalan, K + va Na + ), ishqoriy-yer metallari (masalan, Ba2 + va Ca2 + ), protonlar (H + ) va ularning birikmalari bilan muvozanatlangan bo'lishi kerak.