XIGGS BOZONINI ANIQLANISHINING “STANDART MODEL” UCHUN AHAMIYATI
Keywords:
Xiggs bozoni, kvant, bozonlar, standart model, kollayder, kvark, supersimmetriyaAbstract
Xiggs bozoni Xiggs maydoni kvanti bo’lib, zarralar bu maydondan
o’tganda qarshilikka uchraydi, ya’ni ularning massasi o’zgaradi. Aniqrog’i, Xiggs bozoni
elementar zarralarni massa bilan ta’minlaydi. Ya’ni buni, elementar zarralarni “qovushqoq”
maydonda og’irlashib qolganday tasavvur qilish mumkin. Bu modelga binoan bizning
olamimiz shu bozonlarga to’la va ularni elementar zarralar bilan ta’sirlashuvi natijasida
massaga ega bo’ladilar deb tasavvur qilinadi. Shuning uchun ham ushbu zarrani tabiatda
mavjudligini isbotlash nazariy fizika uchun juda dolzarb masala edi. Xiggs bozonining
topilishi fan va elementar zarralar fizikasi uchun juda katta progress hisoblanadi. Birinchi
navbatda zarralar va olamni qanday tuzilganligi to’g’risidagi bilimlarimiz yanada
mukammallashadi.
References
The CMS Collaboration. A measurement of the Higgs boson mass in the diphoton decay channel.
CMS PAS HIG-19-004. 2019/09/30
Hikmatov
Behzod
fanidan
labarotoriya
Amonovich,
Ochilova
mashg’ulotlarida
Gullola
dasturiy
Tolibovna
vositalardan -
Fizika
foydalanish.
PEDAGOGS-2022 Tom 6/1 382-388.
B.A. Hikmatov. Magnit maydonda harakatlanayotgan elektronning solishtirma zaryadini aniqlash.//
Involta 2022/5/5
V. Shiltsev. “Achievements and Lessons from Tevatron", Proc. IPAC 2011.
ATLAS Collaboration Collaboration, G. Aad et al., The ATLAS Experiment at the CERN Large
Hadron Collider", JINST 3 (2008) S08003
W. Herr et al. “Observations of beam-beam e_ects at high intensities in the LHC", Proc. IPAC 2011
B.A.Hikmatov. Magnit maydonda harakatlanayotgan elektronning solishtirma zaryadini aniqlash.//
Involta Scientific Journal 1 (6), 325-334
CMS Collaboration, “Observation of a new boson at a mass of 125 GeV with the CMS experiment
at the LHC”, Phys. Lett. B 716 (2012) 30, doi:10.1016/j.physletb.2012.08.021, arXiv:1207.7235.
ATLAS Collaboration, “Observation of a new particle in the search for the Standard Model Higgs
boson with the ATLAS detector at the LHC”, Phys. Lett. B 716 (2012) 1,
doi:10.1016/j.physletb.2012.08.020, arXiv:1207.7214




