DERAZA VA OYNAVAND BLOKLARNING DEVOR O‘RNIGA TUTASHISH TUGUNLARIDAGI TEXNOLOGIK NUQSONLAR VA ULARNING O‘ZBEKISTONNING KESKIN KONTINENTAL IQLIMI SHAROITIDA BINOLAR ISSIQLIK YO‘QOTISHLARIGA TA’SIRI

Authors

  • Sardor Qodirov Ассистент-преподаватель кафедры «Строительство зданий и сооружений».
  • Рашидов Ж. Г Доктор технических наук (DSc), и. о. профессора кафедры «Строительство зданий и сооружений»

Keywords:

tutashish tuguni, deraza bloki, montaj choki, texnologik nuqson, issiqlik yo‘qotish, solishtirma issiqlik yo‘qotish, energiya samaradorligi, teplovizion nazorat, keskin kontinental iqlim.

Abstract

Maqolada deraza va oynavand bloklarning devor o‘rniga tutashish tugunlarini bajarishda yuzaga keladigan texnologik nuqsonlar ko‘rib chiqilgan va ularning O‘zbekiston iqlim sharoitida binolarning issiqlik yo‘qotishlariga ta’siri baholangan. Me’yoriy hujjatlar va ilmiy manbalar tahlili asosida nuqsonlarning texnologik jarayon bosqichlari bo‘yicha tasnifi taklif etilgan: devor o‘rnini tayyorlash, blokni o‘rnatish va mahkamlash, montaj tirqishini to‘ldirish, izolyatsiya qatlamlarini qo‘yish va qiyaliklarni pardozlash. Har bir nuqson uchun uning oqibatlari va aniqlash usullari ko‘rsatilgan. Toshkent shahrining ko‘p yillik iqlim ma’lumotlari asosida isitish davri davomiyligi va gradus-sutkalar (taxminan 2090 °C·sut) baholangan, tutashish tuguni orqali qo‘shimcha issiqlik yo‘qotishlarning parametrik hisobi bajarilgan. Tugun orqali solishtirma issiqlik yo‘qotishlar nuqsonli montajga xos bo‘lgan 0,05 dan 0,30 Vt/(m·°C) gacha oshganda, odatiy deraza tuguni orqali qo‘shimcha issiqlik yo‘qotishlar deraza blokining o‘zi orqali yo‘qotishlarga nisbatan 7–10 % dan 44–62 % gacha ortishi ko‘rsatilgan. Kondensatsiyani istisno qilish uchun ichki yuzaning talab etiladigan harorat omili qiymatlari aniqlangan. Qabul qilishda teplovizion nazoratni o‘z ichiga olgan ishlarni operatsion nazorat qilish xaritasi taklif etilgan.

References

Постановление Президента Республики Узбекистан от 22.08.2019 г. № ПП-4422 «Об ускоренных мерах по повышению энергоэффективности отраслей экономики и социальной сферы, внедрению энергосберегающих технологий и развитию возобновляемых источников энергии».

ГОСТ 30971-2012. Швы монтажные узлов примыкания оконных блоков к стеновым проемам. Общие технические условия. — М.: Стандартинформ, 2014.

СП 50.13330.2012. Тепловая защита зданий. Актуализированная редакция СНиП 23-02-2003. — М.: Минрегион России, 2012.

СП 230.1325800.2015. Конструкции ограждающие зданий. Характеристики теплотехнических неоднородностей. — М.: Минстрой России, 2015.

ГОСТ Р 56733-2015. Здания и сооружения. Метод определения удельных потерь теплоты через неоднородности ограждающей конструкции. — М.: Стандартинформ, 2016.

ГОСТ Р 54852-2011. Здания и сооружения. Метод тепловизионного контроля качества теплоизоляции ограждающих конструкций. — М.: Стандартинформ, 2012.

КМК 2.01.04-2018. Строительная теплотехника. — Ташкент, 2018.

КМК 2.01.01-94. Климатические и физико-геологические данные для проектирования. — Ташкент, 1994.

ISO 10211:2017. Thermal bridges in building construction — Heat flows and surface temperatures — Detailed calculations. — Geneva: ISO, 2017.

ISO 14683:2017. Thermal bridges in building construction — Linear thermal transmittance — Simplified methods and default values. — Geneva: ISO, 2017.

Ходжаев С. А., Якубов А. А. Нормы проектирования ограждающих конструкций энергоэффективных зданий в климатических условиях Узбекистана // Тенденции и перспективы развития городов. — 2023. — Т. 1, № 1. — С. 307–313.

Крайнов Д. В., Сафин И. Ш., Любимцев А. С. Расчет дополнительных теплопотерь через теплопроводные включения ограждающих конструкций (на примере узла оконного откоса) // Инженерно-строительный журнал. — 2010. — № 6 (16). — С. 17–22.

Kotliarskaia I., Ulanov A., Vatin N. Assembly joints: A review of scientific literature, standards and terminology // AlfaBuild. — 2025. — No. 35. — Article No. 3501. — DOI: 10.57728/ALF.35.1.

Nôta R., Danihelová Z. Analysis of the thermal bridge of wood-aluminum window installation position // Acta Facultatis Xylologiae Zvolen. — 2021. — Vol. 63, No. 2. — P. 93–102. — DOI: 10.17423/afx.2021.63.2.08.

Van Linden S., Van Den Bossche N. On the feasibility of watertight face-sealed window-wall interfaces // MATEC Web of Conferences. — 2019. — Vol. 282. — Article 02015. — DOI: 10.1051/matecconf/201928202015.

Leitfaden zur Planung und Ausführung der Montage von Fenstern und Haustüren. — RAL-Gütegemeinschaft Fenster, Fassaden und Haustüren e. V., 2020.

Climate-Data.org. Климат: Ташкент (Узбекистан). Среднемесячные данные за 1991–2021 гг. [Электронный ресурс]. — URL: https://en.climate-data.org/asia/uzbekistan/tashkent/tashkent-485/ (дата обращения: 06.10.2026).

Downloads

Published

2025-04-30

How to Cite

Qodirov, S., & Рашидов Ж. Г. (2025). DERAZA VA OYNAVAND BLOKLARNING DEVOR O‘RNIGA TUTASHISH TUGUNLARIDAGI TEXNOLOGIK NUQSONLAR VA ULARNING O‘ZBEKISTONNING KESKIN KONTINENTAL IQLIMI SHAROITIDA BINOLAR ISSIQLIK YO‘QOTISHLARIGA TA’SIRI. SAMARALI TA’LIM VA BARQAROR INNOVATSIYALAR JURNALI, 4(4), 817–831. Retrieved from https://innovativepublication.uz/index.php/jelsi/article/view/6271