FLEYTA CHOLG‘USI TARIXI: QADIMGI DAVRDAN ZAMONAVIY MUSIQA SAN’ATIGACHA

Authors

  • Shaimqulova Shahzodaxon Shuhratjon qizi

Keywords:

fleyta, puflama cholg‘ular, musiqa tarixi, nay, cholg‘u san’ati, Theobald Boehm, orkestr, professional ijrochilik, musiqa madaniyati, cholg‘u evolyutsiyasi.

Abstract

Mazkur maqolada jahon musiqa madaniyatining qadimiy va muhim puflama cholg‘ularidan biri bo‘lgan fleytaning kelib chiqishi, tarixiy shakllanishi va rivojlanish bosqichlari tahlil qilinadi. Fleyta cholg‘usining dastlabki sodda shakllaridan boshlab turli xalqlar musiqa madaniyatida qo‘llanilishi, Yevropa professional musiqa san’atiga kirib kelishi va keyinchalik konstruktiv jihatdan takomillashib borishi yoritiladi. Tadqiqotda fleytaning qadimgi davrdagi suyak va yog‘ochdan tayyorlangan namunalari, Uyg‘onish va Barokko davrlaridagi rivojlanishi, XIX asrda Theobald Boehm tomonidan amalga oshirilgan konstruktiv islohotlarning ahamiyati alohida ko‘rib chiqiladi. Shuningdek, zamonaviy fleytaning tuzilishi, ijrochilik imkoniyatlari, orkestr va ansambllardagi o‘rni hamda uning boshqa milliy puflama cholg‘ular, xususan, o‘zbek nay cholg‘usi bilan musiqiy-tipologik jihatdan yaqin jihatlari tahlil qilinadi. Tadqiqot natijasida fleytaning tarixiy taraqqiyoti insoniyatning musiqiy tafakkuri, cholg‘u yasash texnologiyasi va ijrochilik san’ati rivoji bilan chambarchas bog‘liq ekanligi asoslanadi.

References

Boehm T. The Flute and Flute Playing in Acoustical, Technical and Artistic Aspects. New York: Dover Publications.

Toff N. The Flute Book: A Complete Guide for Students and Performers. New York: Oxford University Press.

Powell A. The Flute. Yale University Press.

Brown H.M. The New Grove Dictionary of Music and Musicians: Flute. Oxford University Press.

Sachs C. The History of Musical Instruments. New York: W.W. Norton & Company.

Montagu J. Origins and Development of Musical Instruments. Scarecrow Press.

Baines A. Woodwind Instruments and Their History. Dover Publications.

Lawson C., Stowell R. The Historical Performance of Music. Cambridge University Press.

Sadie S. The New Grove Dictionary of Music and Musicians. Oxford University Press.

UNESCO. Traditional Music and Musical Instruments: Cultural Heritage Studies. Paris.

O‘zbekiston milliy musiqa madaniyati va cholg‘ushunosligiga oid ilmiy-uslubiy manbalar.

O‘zbek xalq cholg‘ulari va an’anaviy musiqa san’atiga oid o‘quv qo‘llanmalar.

Downloads

Published

2026-10-01

How to Cite

Shaimqulova Shahzodaxon Shuhratjon qizi. (2026). FLEYTA CHOLG‘USI TARIXI: QADIMGI DAVRDAN ZAMONAVIY MUSIQA SAN’ATIGACHA. SAMARALI TA’LIM VA BARQAROR INNOVATSIYALAR JURNALI, 4(9), 93–99. Retrieved from https://innovativepublication.uz/index.php/jelsi/article/view/6237