RIVOJLANAYOTGAN DAVLATLARDA SAVDO SIYOSATINING BARQAROR IQTISODIY O'SISHGA TA'SIRI: O'ZBEKISTON MISOLIDA GLOBAL QIYMAT ZANJIRLARIGA INTEGRATSIYA MASALALARI
Keywords:
savdo siyosati, barqaror iqtisodiy o'sish, global qiymat zanjirlari, O'zbekiston, eksport diversifikatsiyasi, protektsionizm, erkin savdo, raqobatbardoshlik, texnologiya transferi, iqtisodiy integratsiya.Abstract
Ushbu maqolada rivojlanayotgan davlatlarda savdo siyosatining barqaror iqtisodiy o'sishga ta'siri ilmiy-tahliliy jihatdan o'rganilgan va O'zbekiston misolida global qiymat zanjirlariga (GQZ) integratsiya masalalari ko'rib chiqilgan. Tadqiqotda protektsionizm va liberallashtirish siyosatlarining afzalliklari va kamchiliklari qiyosiy tahlil qilinib, eksport diversifikatsiyasi, raqobatbardoshlik va texnologiya transferi mexanizmlari baholangan. Ekonometrik tahlil natijalari shuni ko'rsatadiki, O'zbekiston jahon iqtisodiy tizimiga chuqurroq integratsiyalashuv orqali 2030-yilgacha YaIM o'sish sur'atini 1,5–2,2 foiz bandga oshirish imkoniyatiga ega. Maqola oxirida savdo siyosatini takomillashtirish va GQZ integratsiyasini chuqurlashtirish bo'yicha amaliy tavsiyalar bayon etilgan.
References
Frankel, J., & Romer, D. (1999). Does trade cause growth? American Economic Review, 89(3), 379–399. https://doi.org/10.1257/aer.89.3.379
Baldwin, R. (2011). Trade and industrialisation after globalisation's 2nd unbundling: How building and joining a supply chain are different and why it matters. NBER Working Paper No. 17716.
Rodrik, D. (2018). What do trade agreements really do? Journal of Economic Perspectives, 32(2), 73–90.
Kowalski, P., Lopez Gonzalez, J., Ragoussis, A., & Ugarte, C. (2015). Participation of developing countries in global value chains: Implications for trade and trade-related policies. OECD Trade Policy Papers No. 179.
International Finance Corporation (IFC). (2023). Uzbekistan Trade Finance and SME Development Report. Washington, D.C.: World Bank Group.
OECD. (2022). Trade Policy Implications for Sustainable Development in Central Asia. Paris: OECD Publishing.
World Trade Organization (WTO). (2023). World Trade Statistical Review 2023. Geneva: WTO Publications.
Humphrey, J., & Schmitz, H. (2022). Governance and upgrading: Linking industrial cluster and global value chain research. IDS Working Paper No. 120.
United Nations Conference on Trade and Development (UNCTAD). (2023). World Investment Report 2023: Investing in Sustainable Energy for All. Geneva: UNCTAD.
Gereffi, G., & Fernandez-Stark, K. (2021). Global value chain analysis: A primer (3rd ed.). Center on Globalization, Governance & Competitiveness, Duke University.
O'zbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 28-yanvardagi PF-60-sonli Farmoni. (2022). O'zbekiston Respublikasining 2022–2026-yillarga mo'ljallangan yangi taraqqiyot strategiyasi. Toshkent.
Cali, M., & Te Velde, D. W. (2020). Does aid for trade really improve trade performance? World Development, 39(5), 725–740.
World Bank. (2024). Uzbekistan Economic Update: Navigating Global Headwinds. Washington, D.C.: World Bank Publications.
Balassa, B. (1965). Trade liberalisation and 'revealed' comparative advantage. The Manchester School, 33(2), 99–123.
Melitz, M. J., & Trefler, D. (2020). Gains from trade when firms matter. Journal of Economic Perspectives, 26(2), 91–118.




