OLIY TA'LIM BOSHQARUVIDA RAHBAR SHAXSINING KREATIV KOMPETENSIYALARINI RIVOJLANTIRISHNING PEDAGOGIK VA PSIXOLOGIK ASOSLARI
Keywords:
oliy ta’lim boshqaruvi, rahbar shaxs, kreativ kompetensiyalar, pedagogik asoslar, psixologik asoslar, innovatsion rahbarlik, divergent fikrlash, kognitiv moslashuvchanlik, emotsional intellekt, ta’lim modernizatsiyasi, shaxsiy rivojlanish, refleksiv amaliyot, dizayn-fikrlash.Abstract
Oliy ta’lim boshqaruvida rahbar shaxsining kreativ kompetensiyalarini rivojlantirish masalasi zamonaviy ta’lim tizimining eng dolzarb va strategik yo‘nalishlaridan biri sifatida qaraladi. Ushbu maqolada oliy ta’lim muassasalari rahbarlarining kreativ kompetensiyalarini shakllantirish va rivojlantirishning pedagogik va psixologik asoslari chuqur tahlil qilinadi. Kreativlik rahbar faoliyatida innovatsion yondashuvlarni joriy etish, murakkab muammolarni noan’anaviy usullar bilan hal etish, jamoani ilhomlantirish, o‘quv jarayonini modernizatsiya qilish va ta’lim muassasasining raqobatbardoshligini oshirishning asosiy omili hisoblanadi. Pedagogik jihatdan kreativ kompetensiyalarni rivojlantirish maxsus o‘quv dasturlari, amaliy treninglar, loyiha asosidagi faoliyat va refleksiv amaliyotlar orqali amalga oshirilishi mumkinligi asoslab beriladi. Psixologik jihatdan esa bu jarayon shaxsiy motivatsiya, kognitiv moslashuvchanlik, emotsional intellekt, o‘z-o‘zini samaradorligi va risklarni baholash qobiliyatlari bilan chambarchas bog‘liqligi ko‘rsatiladi. Tadqiqot nazariy tahlillar, xorijiy va milliy tajribalarni umumlashtirish hamda amaliy tavsiyalarga asoslanib, oliy ta’lim rahbarlarining kreativ salohiyatini oshirish orqali butun ta’lim tizimining samaradorligi, innovatsionligi va moslashuvchanligini sezilarli darajada yuksaltirish imkoniyatlarini ochib beradi. Maqola oliy ta’lim boshqaruvining zamonaviy muammolarini hal etishda kreativ kompetensiyalarning o‘rni va rivojlantirish mexanizmlariga oid nazariy va amaliy qarashlarni kengaytiradi.
References
Karimova B.X. Ta’lim muassasasiga rahbarlik qilishning boshqaruv madaniyati hamda pedagogik menejmentda kreativlik va kasbiy kompetensiyani shakllantirish // Oriens. – 2023. – № 4. – B. 918–924.
Xudaybergenova N.Q. Oliy ta’lim talabalarida kreativ fikrlash ko‘nikmalarini rivojlantirish // YOSQ. – 2024 (yoki Zenodo, 2024).
Sharopov Sh.Sh. va boshq. Ta’limni transformatsiyalash sharoitida rahbar va pedagog kadrlarning innovatsion hamda kommunikativ kompetentligini rivojlantirish. Ilmiy to‘plam. – Toshkent, 2024.
Mustafoqulova M. Kreativ yondashuv asosida umumta’lim muassasalarining boshqaruvi. Magistrlik dissertatsiyasi. – Termiz, 2024.
Ochilov X.A. Oliy ta’lim muassasalari rahbar kadrlarining kasbiy kompetentligiga qo‘yilayotgan talablar // Ilmiy to‘plam. – 2024.
Pozilova Sh.X. Differensial yondashuv asosida professional ta’lim o‘qituvchilarining kasbiy kreativligini baholash // Ilmiy to‘plam. – 2024.
To‘ychiyeva N.G‘. Oliy ta’lim muassasalarida innovatsion faoliyatni boshqarishni takomillashtirishning ahamiyati // Ta’limni transformatsiyalash sharoitida... – 2024.
Djurayev A.S. Oliy ta’lim tizimining moslashuvchan boshqaruvining tashkiliy-pedagogik shakllari va tamoyillari. – Toshkent, 2024.
G‘afforov F.H. Professional ta’lim tizimi rahbar va pedagog kadrlari malakasini oshirish: ilmiy yondashuvlar va rivojlanish istiqbollari // Ilmiy to‘plam. – 2024.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “O‘zbekiston Respublikasi oliy ta’lim tizimini 2030-yilgacha rivojlantirish konsepsiyasini tasdiqlash to‘g‘risida”gi PF-5847-sonli Farmoni. – Toshkent, 2019 (yangilangan strategik hujjatlar bilan birga, 2023–2025 yillar monitoringi).
