PREEKLAMPSIYA KASALLIGI. YO’LDOSHNING ERTA KO’CHISH DIAGNOSTIKASI

Authors

  • Xudaynazarova F.A
  • Bozorboyeva. F.M, Xudaynazarova F.A

Keywords:

preeklampsiya, gestoz, diagnostika, ultratovush, Dopplerografiya, perinatal asoratlar.

Abstract

Preeklampsiya kasalligi (gestoz, preeklampsiya) — homiladorlikning murakkab patologik holati bo‘lib, u ona va bola salomatligiga jiddiy tahdid soladi. Ushbu kasallik gipertoniya, proteinuriya va ko‘plab endoteliy disfunksiyasi belgilarini o‘z ichiga oladi, natijada ona organizmida sistematik zararli o‘zgarishlar yuzaga keladi. Preeklampsiya rivojlanishi yo‘ldosh va homila funktsiyalariga ham sezilarli ta’sir ko‘rsatadi, bu esa homilaning o‘sishi va rivojlanishini cheklashi, hatto erta tug‘ilish xavfini oshiradi.Yo‘ldoshning erta ko‘chishi (yoʻldoshning ajralishi) homiladorlikning xavfli asoratlaridan biri bo‘lib, qon ketishi, tug‘ruqning patologik kechishi va homilaning gipoksiya holatiga olib keladi. Bu patologik holatni erta bosqichda aniqlash, shifokorlar uchun ona va bola hayotini saqlash bo‘yicha muhim strategik qadam hisoblanadi. Diagnostik tekshiruvlarda ultratovush (UTT), Dopplerografiya, homila va ona laborator testlari kabi metodlardan keng foydalanish tavsiya etiladi.Maqolada preeklampsiya kasalligining patofiziologiyasi, risk omillari va klinik belgilari batafsil tahlil qilinadi. Shuningdek, yo‘ldoshning erta ko‘chishi diagnostikasi uchun mavjud invaziv va noinvaziv usullar, ularning samaradorligi va cheklovlari ilmiy jihatdan yoritiladi. Tadqiqot natijalari ona-bola salomatligini monitoring qilish va profilaktik chora-tadbirlar ishlab chiqishda amaliy ahamiyatga ega bo‘lib, obstetrik amaliyotda samarali qo‘llanilishi mumkin.

References

American College of Obstetricians and Gynecologists (ACOG). Practice Bulletin No. 222: Placenta Previa and Placental Abruption, Obstetrics & Gynecology, 2020;

Alese MO, Moodley J, Naicker T. Preeclampsia and HELLP syndrome, the role of the liver. J Matern Fetal Neonatal Med. 2021 Jan;34(1):117-123. doi: 10.1080/14767058.2019.1572737. Epub 2019 Jan 31. PMID: 30704316.

Bokslag A, van Weissenbruch M, Mol BW, de Groot CJ. Preeclampsia; short and long-term consequences for mother and neonate. Early Hum Dev. 2016 Nov;102:47-50. doi: 10.1016/j.earlhumdev.2016.09.007. Epub 2016 Sep 20. PMID: 27659865.

Filipek A, Jurewicz E. Preeklampsja – choroba kobiet w ciąży [Preeclampsia - a disease of pregnant women]. Postepy Biochem. 2018 Dec 29;64(4):232-229. Polish. doi: 10.18388/pb.2018_146. PMID: 30656917.

Gyselaers W. Hemodynamic pathways of gestational hypertension and preeclampsia. Am J Obstet Gynecol. 2022 Feb;226(2S):S988-S1005. doi: 10.1016/j.ajog.2021.11.022. PMID: 35177225.

Hauspurg A, Jeyabalan A. Postpartum preeclampsia or eclampsia: defining its place and management among the hypertensive disorders of pregnancy. Am J Obstet Gynecol. 2022 Feb;226(2S):S1211-S1221. doi: 10.1016/j.ajog.2020.10.027. Epub 2021 Jul 7. PMID: 35177218; PMCID: PMC8857508.

Ma'ayeh M, Costantine MM. Prevention of preeclampsia. Semin Fetal Neonatal Med. 2020 Oct;25(5):101123. doi: 10.1016/j.siny.2020.101123. Epub 2020 Jun 2. PMID: 32513597; PMCID: PMC8236336.

Melchiorre K, Giorgione V, Thilaganathan B. The placenta and preeclampsia: villain or victim? Am J Obstet Gynecol. 2022 Feb;226(2S):S954-S962. doi: 10.1016/j.ajog.2020.10.024. Epub 2021 Mar 24. PMID: 33771361

Nobles CJ, Mendola P, Mumford SL, Silver RM, Kim K, Andriessen VC, Connell M, Sjaarda L, Perkins NJ, Schisterman EF. Preconception Blood Pressure and Its Change Into Early Pregnancy: Early Risk Factors for Preeclampsia and Gestational Hypertension. Hypertension. 2020 Sep;76(3):922-929. doi: 10.1161/HYPERTENSIONAHA.120.14875. Epub 2020 Aug 3. PMID: 32755413; PMCID: PMC7456510.

Rana S, Lemoine E, Granger JP, Karumanchi SA. Preeclampsia: Pathophysiology, Challenges, and Perspectives. Circ Res. 2019 Mar 29;124(7):1094-1112. doi: 10.1161/CIRCRESAHA.118.313276. Erratum in: Circ Res. 2020 Jan 3;126(1):e8. doi: 10.1161/RES.0000000000000315. PMID: 30920918

Roberts JM. Preeclampsia epidemiology(ies) and pathophysiology(ies). Best Pract Res Clin Obstet Gynaecol. 2024 Jun;94:102480. doi: 10.1016/j.bpobgyn.2024.102480. Epub 2024 Feb 22. PMID: 38490067.

Rosenberg EA, Seely EW. Update on Preeclampsia and Hypertensive Disorders of Pregnancy. Endocrinol Metab Clin North Am. 2024 Sep;53(3):377-389. doi: 10.1016/j.ecl.2024.05.012. PMID: 39084814.

Chandrasekaran S, Simon R. Hepatic Complications in Preeclampsia. Clin Obstet Gynecol. 2020 Mar;63(1):165-174. doi: 10.1097/GRF.0000000000000501. PMID: 31770122.

Downloads

Published

2026-05-10

How to Cite

Xudaynazarova F.A, & Bozorboyeva. F.M, Xudaynazarova F.A. (2026). PREEKLAMPSIYA KASALLIGI. YO’LDOSHNING ERTA KO’CHISH DIAGNOSTIKASI. SAMARALI TA’LIM VA BARQAROR INNOVATSIYALAR JURNALI, 4(5), 179–189. Retrieved from https://innovativepublication.uz/index.php/jelsi/article/view/5804