YURAK KASALLIKLARIDA INVAZIV VA NOINVAZIV DIAGNOSTIKA USULLARINING QIYOSIY TAHLILI
Keywords:
kardiologiya, invaziv diagnostika, noinvaziv diagnostika, elektrokardiografiya, exokardiografiya, holter monitoring, koronar angiografiya, KT-perfuziya, obstruktiv ishemiya, MRT, pulsoksimetriyaAbstract
Bu maqolada yurakni qon tomir kasaliklarini tashxis qoyish usullari ularni ahamyati noinvaziv va invaziv diagnostika usularini ko’rish mumkin. Tatqiqotda noinvaziv usullardan – elektrokardiografiya, exokardiografiya, holter monitoring kabi usullarni ko’rish mumkin. Invaziv usullardan esa koronar angiografiya va yurak kateterizatsiyasi usulari batafsil yoritilgan. Diagnostika usullarning ahamiyati ularni tashxis qo’yishdagi o’rni va samaradorligini ko’rish mumkun. Miya infarkti yoki perkutan koronar aralashuvlar tarixi bo‘lgan bemorlarda obstruktiv ishemiya kasalliklarini aniqlash uchun invaziv bo‘lmagan vizualizatsiya usullarining diagnostik samaradorligi to‘liq baholanmagan. Ushbu meta-tahlil koronar KT-angiografiya, KT-perfuziya kombinatsiyasi, kardiologik MRT va KT ning invaziv standartlar bilan taqqoslaganda diagnostik qiymatini baholaydi. Bundan tashqari tug'ma yurak nuqsonlarini, masalan, o'pkalararo devordagi nuqsonlar ni minimal invaziv jarrohlik usullari bilan tuzatishga yordam berdi va hozirda diagnostika jarayoni pulsoksimetriya kabi an'anaviy bo'lmagan usullar yordamida amalga oshirilishi mumkin. Bu o'z navbatida, operatsiyadan keyingi asoratlar darajasini kamaytirish bilan klinik natijalarni yaxshiladi. Biroq o'pkalararo devordagi nuqsonlar turlari, bemorning yoshi, birga keluvchi kasalliklar va yopiqlik uskunalariga kirish farqlari jarrohlik takomillashuvining samaradorligini cheklashi mumkin. Bu usullar ko’plab yurak kasaliklarni oldini olish, tahlil qilishda yordam beradi.
References
Baer FM, Theissen P, Schneider CA, Kettering K, Voth E, Sechtem U, Schicha H. Оценка жизнеспособности миокарда с помощью МРТ: сравнение с другими методами визуализации. Рэйс. 1999 — январь-март; 24(1):96-108. Английский, итальянский. ПМИД: 10358387.
Casolo G, Del Meglio J, Tessa C. Эпидемиология и патофизиологические инсайты коронарного атеросклероза, актуальные для современной неинвазивной визуализации. Кардиоваскальная диагностика. декабрь 2020; 10(6):1906-1917. DOI: 10.21037/CDT-20-157. PMID: 33381434; PMCID: PMC7758762.
Davin L, Dulgheru R, Marchetta S, Lancellotti P. Noninvasive and Interventional Cardiology Imaging [Noninvasive Imaging and Interventional Cardiology]. Rev Med Liege. 2019 Sup; 7
Juhasz V, Drobni ZD, Quinaglia T, Gilman HK, Suero-Abreu GA, Ghamari A, Heemelaar JC, Neuberg DS, Han Y, Ky B, Kwong RY, Januzzi JL, Asnani A, Mousavi N, Redd RA, Jerosch-Herold M, Scherrer-Crosbie M, Neilan TG. Atorvastatin and left atrial function during anthracycline-based chemotherapy. J Cardiovasc Magn Reson. 2025 Winter;27(2):101946. doi: 10.1016/j.jocmr.2025.101946. Epub 2025 Aug 26. PMID: 40876541; PMCID: PMC12713124.
Jukema RA, Dahdal J, Kooijman EM, Wahedi E, de Winter RW, Guglielmo M, Cramer MJ, van der Harst P, Remmelzwaal S, Raijmakers P, Knaapen P, Danad I. Диагностическая точность неинвазивных методов кардиологической визуализации у пациентов с историей ишемической болезни сердца: мета-анализ. Сердце. 13 декабря 2024; 111(1):4-10. DOI: 10.1136/heartjnl-2024-324248. PMID: 39179368; PMCID: PMC11671941.
Lee JM, Choi G, Koo BK, Hwang D, Park J, Zhang J, Kim KJ, Tong Y, Kim HJ, Grady L, Doh JH, Nam CW, Shin ES, Cho YS, Choi SY, Chun EJ, Choi JH, Nørgaard BL, Christiansen EH, Niemen K, Otake H, Penicka M, de Bruyne B, Kubo T, Akasaka T, Narula J, Douglas PS, Taylor CA, Kim HS. Identification of High-Risk Plaques Destined to Cause Acute Coronary Syndrome Using Coronary Computed Tomographic Angiography and Computational Fluid Dynamics. JACC Cardiovasc Imaging. 2019 Jun;12(6):1032-1043. doi: 10.1016/j.jcmg.2018.01.023. Epub 2018 Mar 14. Erratum in: JACC Cardiovasc Imaging. 2019 Nov;12(11 Pt 1):2288-2289. doi: 10.1016/j.jcmg.2019.09.007. PMID: 29550316.
Neglia D, Rovai D, Caselli C, Pietila M, Teresinska A, Aguadé-Bruix S, Pizzi MN, Todiere G, Gimelli A, Schroeder S, Drosch T, Poddige R, Casolo G, Anagnostopulos C, Pulliese F, Rouzet F, Le Guludec D, Cappelli F, Valente S, Gensini GF, Zawaideh C, Capitanio S, Sambuceti G, Marsico F, Perrone Filardi P, Fernández-Golfín C, Rincón LM, Graner FP, de Graaf MA, Fiechter M, Stehli J, Gaemperli O, Reyes E, Nkomo S, Mäki M, Lorenzoni V, Turchetti G, Carpeggiani C, Marinelli M, Puzzuoli S, Mangione M, Marcheschi P, Mariani F, Giannessi D, Nekolla S, Lombardi M, Sicari R, Scholte AJ, Zamorano JL, Kaufmann PA, Underwood SR, Knuuti J; The EVINCI Study Investigators. Detection of significant coronary artery disease with noninvasive anatomical and functional imaging. Cardiovascular Imaging. 2015 Mar; 8(3):e002179. doi: 10.1161/TRIM.114.002179. PMID: 25711274.
Rangraz Jeddi F, Rajabi Moghaddam H, Sharif R, Heydarian S, Holl F, Hieber D, Ghaderkhany S. Machine Learning Approaches for Detecting Coronary Artery Disease Using Angiography Imaging: A Scoping Review. Stud Health Technol Inform. 2023 Jun 29;305:244-248. doi: 10.3233/SHTI230474. PMID: 37387008.
Unlu O, Fahed AS. Machine learning in invasive and noninvasive coronary angiography. Curr Atheroscler Rep. 2023 Dec;25(12):1025-1033. doi: 10.1007/s11883-023-01178-z. Published Dec 14, 2023. PMID: 38095805.
Sagris M, Theofilis P, Antonopoulos AS, Oikonomou E, Paschaliori S, Galiatsatos N, Tsioufis K, Tousoulis D. Inflammation in coronary microvascular dysfunction. Int J Mol Sci. 2021 Dec 15; 22(24):13471. DOI: 10.3390/IJMS222413471. PMID: 34948272; PMCID: PMC8703507.
Spies C, Metze M, Stöbe S, Hagendorff A. Echokardiographische Notfalldiagnostik [Эхокардиографическая экстренная диагностика]. Герц. 2019, май; 44(3):267-286. Немецкий. DOI: 10.1007/s00059-019-4799-2. ПМИД: 31020335.
Shah R, Nucifora G, Perry R, Selvanayagam JB. Noninvasive imaging in cardiovascular diseases. J Magn Reson Imaging. Jan 2018; 47(1):44–59. doi: 10.1002/JMRI.25720. Epub 2017, 2 may. ПМИД: 28464380.




