O‘ZBEKISTON VA XITOYNING IQTISODIY BORASIDAGI HAMKORLIK ALOQALARI TARIXIGA DOIR(1992–2025 YILLAR)

Authors

  • Wang ZiLu

Keywords:

O‘zbekiston, Xitoy, xalqaro munosabatlar, xalqaro hamkorlik,iqtidosiy hamkorlik

Abstract

Ushbu maqola 1992-yildan buyon O‘zbekiston va Xitoy iqtisodiy hamkorligini tahlil qiladi. Aloqalar uch bosqichga: shakllanish (1992–2001), barqaror o‘sish (2002–2012) va "Bir makon, bir yo‘l" doirasidagi strategik chuqurlashuv (2013–2025) davrlariga bo‘lib o‘rganilgan. Tadqiqotda savdo ko‘lami, investitsiyalar, infratuzilma va energetika loyihalari ko‘rib chiqiladi. Xitoyning oddiy hamkoridan yirik strategik investorgacha bo‘lgan evolyutsiyasi hamda geosiyosiy omillarning ta’siri rasmiy va ekspert ma’lumotlari asosida ochib berilgan. Maqola ikki davlat o‘rtasidagi iqtisodiy transformatsiya jarayonlarini kompleks yoritishni maqsad qilgan.

References

Xitoy Xalq Respublikasining O‘zbekiston Respublikasidagi elchixonasi huzuridagi Savdo-iqtisodiy masalalar bo‘yicha maslahatxonasi. (2002). “O‘zbekiston va Xitoy o‘rtasidagi savdo-iqtisodiy munosabatlarning umumiy tavsifi”. [Elektron resurs]. http://uz.mofcom.gov.cn/article/zxhz/hzgk/200212/20021200057288.shtml.

Каримов, И. А. (1995). Узбекистан: свой путь обновления и прогресса. Ташкент: "Узбекистон". pp. 45-58.

Asian Development Bank (ADB). (1998). Economic Report on Uzbekistan. Manila: ADB Publishing. pp. 12-15. [online] Available at: https://www.adb.org/publications/uzbekistan-economic-report.

Spechler, M. C. (2000). "Uzbekistan: The Neglected Reformer." Central Asian Survey, 19(3-4), pp. 403-435.

Gleason, G. (2001). "Interstate Cooperation in Central Asia from the CIS to the SCO." Eurasian Geography and Economics, 42(7), pp. 477-495.

Sun Chjuanji. (2005). "Shanxay hamkorlik tashkiloti va Markaziy Osiyo mintaqasidagi iqtisodiy hamkorlik." Rossiya, Markaziy Osiyo va Sharqiy Yevropa tadqiqotlari jurnali, 2-son.

International Crisis Group. (2007). Central Asia's Energy Resources: Everywhere and Nowhere. [Online] Available at: https://www.crisisgroup.org/europe-central-asia/central-asia/central-asias-energy-resources-everywhere-and-nowhere.

Xitoy Xalq Respublikasi Tijorat vazirligi. (2007). “Neft va gaz sohasida hamkorlikni amalga oshirish to‘g‘risidagi O‘zbekiston-Xitoy bitimi”. [Elektron resurs]. Kirish rejimi: http://www.mofcom.gov.cn.

Lanteigne, M. (2010). "The Developmental State and Central Asia: China’s Role in Uzbekistan’s Energy Sector." Europe-Asia Studies, 62(10).

UzDaily. (2009). "ZTE and Uzbektelecom sign agreement on broadband development." [Online]Available at: https://www.uzdaily.uz/en/post/6145.

National Statistics Committee of Uzbekistan. (2012). External Economic Relations of the Republic of Uzbekistan: 2002-2012 Review. Tashkent.

Olcott, M. B. (2005). Central Asia's Second Chance. Carnegie Endowment for International Peace.

Лукин А. В. (2007). "Шанхайская организация сотрудничества: проблемы формирования новой реальности." Вестник МГИМО Университета.

Xitoy Xalq Respublikasining O‘zbekiston Respublikasidagi elchixonasi huzuridagi Savdo-iqtisodiy masalalar bo‘yicha maslahatxonasi.(2014). “2013-yilda O‘zbekiston va Xitoy o‘rtasidagi savdo-iqtisodiy hamkorlikning umumiy sharhi”. [Elektron resurs]. Kirish rejimi: http://uz.mofcom.gov.cn/article/jmxw/201401/20140100465225.shtml.

“Sinxua” axborot agentligi. (2016). “Markaziy Osiyodagi eng uzun tunnel – ‘Angren-Pop’ temir yo‘l tunneli foydalanishga topshirildi”. [Elektron resurs]. Kirish rejimi: http://www.xinhuanet.com/world/2016-06/23/c_1119095624.htm.

National Bank of Uzbekistan (NBU). (2018). Investment Potential of the Syrdarya Region and Chinese Industrial Clusters. Tashkent: NBU Press.

CNPC (China National Petroleum Corporation). (2020). Annual Report on Central Asia Gas Pipeline Operations 2013-2019. https://www.cnpc.com.cn/en/.

World Bank Group. (2019). Uzbekistan: Toward a New Economy. Country Economic Memorandum. Washington, DC: World Bank. https://openknowledge.worldbank.org/handle/10986/32128.

Dadabaev, T. (2021). "Deciphering Uzbekistan's Development Strategy and China's Belt and Road Initiative." The Pacific Review, 34(3), pp. 451-478. https://doi.org/10.1080/09512748.2019.1685002.

Xitoy Xalq Respublikasi Tashqi ishlar vazirligi. (2024). “Yangi davrda har qanday ob-havoga chidamli har tomonlama strategik sheriklik munosabatlarini o‘rnatish to‘g‘risida O‘zbekiston va Xitoyning qo‘shma bayonoti”. [Elektron resurs]. Kirish rejimi: https://www.mfa.gov.cn/.

“Gazeta.uz” axborot nashri. (2024). “BYD va UzAuto Jizzaxda elektromobillar ishlab chiqarishni boshladi”. [Elektron resurs]. Kirish rejimi: https://www.gazeta.uz/en/2024/06/27/byd/.

O‘zbekiston Respublikasi Energetika vazirligi. (2023). “Qayta tiklanuvchi energiya manbalarini rivojlantirishda Xitoy bilan strategik sheriklik”. [Elektron resurs]. Kirish rejimi: https://minenergo.uz/en.

Railway Gazette International. (2024). "Agreement signed for construction of China – Kyrgyzstan – Uzbekistan railway." https://www.railwaygazette.com/.

World Bank Group. (2023). "Uzbekistan’s Poverty Reduction Strategy: Learning from the Chinese Experience." https://www.worldbank.org/en/country/uzbekistan.

“Podrobno.uz” axborot agentligi. (2024). “BYD O‘zbekistonning Jizzax viloyatida elektromobillar ishlab chiqarishni boshladi”. [Elektron resurs]. Kirish rejimi: https://podrobno.uz/cat/economic/v-dzhizake-nachalas-sborka-elektromobiley-byd/.

Downloads

Published

2026-05-05

How to Cite

Wang ZiLu. (2026). O‘ZBEKISTON VA XITOYNING IQTISODIY BORASIDAGI HAMKORLIK ALOQALARI TARIXIGA DOIR(1992–2025 YILLAR). SAMARALI TA’LIM VA BARQAROR INNOVATSIYALAR JURNALI, 4(5), 3–13. Retrieved from https://innovativepublication.uz/index.php/jelsi/article/view/5783