KOORDINATA TIZIMLARINING O`ZGARISHI VA TENZORLAR

Authors

  • Saliyeva Sevara Ma’mirbek qizi
  • Mo`ydinova Xadichaxon Ma’rufjon qizi

Keywords:

koordinatalar transformatsiyasi, kovariant tenzor, kontravariant tenzor, metrik tenzor, tenzor tartibi, bazis vektorlari, invariant miqdor, chiziqli algebraning tenzor ko`paytmasi

Abstract

Mazkur mavzu doirasida vektor va tenzor miqdorlarning bir koordinata tizimidan boshqasiga o`tishdagi transformatsiya qonuniyatlari o`rganiladi. Asosiy e’tibor skalyar, vektor va yuqori tartibli tenzorlarning kovariant hamda kontravariant tarkibiy qismlariga, shuningdek, bazis vektorlarining o`zgarishiga qaratilgan. Tenzorlar - bu nafaqat sonlar to`plami, balki koordinatalar almashganda ma’lum bir chiziqli qonuniyatiga bo`ysunuvchi geometrik ob’ektlar ekanligi asoslab beriladi. Bu tushunchalar nazariy mexanika, nisbiylik nazariyasi va tutsh muhitlar mexanikasining fundamental asosi hisoblanadi.

References

Narmanov, A. Ya. (2008). Differensial geometriya asoslari. – Toshkent: O‘qituvchi nashriyoti.

Azlarov T.A, Mansurov X. Matematik analiz. 1,2 qismlar, T., O’zbekiston, 1994, 1995.

Begmatov A., Musina N.G. Tenzor hisob elementlari. T., Universitet, 1993.

Xudoyberdiyev, G‘, Jo‘rayev, T. (2012). Differensial geometriya va topologiya. – Toshkent: Universitet nashriyoti.

Sharipov R. Differensial geometriya va tenzor tahlili asoslari. – Toshkent: Universitet nashriyoti, 2016.

Rashidov A., Jo‘rayev T. Geometriya va topologiya elementlari. – Toshkent: O‘qituvchi, 2018.

Downloads

Published

2026-04-21

How to Cite

Saliyeva Sevara Ma’mirbek qizi, & Mo`ydinova Xadichaxon Ma’rufjon qizi. (2026). KOORDINATA TIZIMLARINING O`ZGARISHI VA TENZORLAR. SAMARALI TA’LIM VA BARQAROR INNOVATSIYALAR JURNALI, 4(4), 376–380. Retrieved from https://innovativepublication.uz/index.php/jelsi/article/view/5632