Pedagogning kommunikativ mahorati va novatorligi: Tibbiy ta'limda pedagogik muloqot va texnologiyalarning integrativ modeli
Keywords:
tibbiy pedagogika, kommunikativ mahorat, shifokor-pedagog, pedagogik texnika, innovatsion ta'lim, empatiya, fasilitatsiya, klinik xulq-atvor, JSE-S shkalasi.Abstract
Zamonaviy tibbiyot ta'limi tizimida shifokor-pedagogning kommunikativ kompetensiyasi va innovatsion yondashuvlari nazariy bilimlarni amaliy klinik ko'nikmalarga aylantiruvchi fundamental kognitiv ko'prik hisoblanadi. Mazkur tadqiqot tibbiyot oliygohlarida faoliyat yurituvchi o'qituvchilarning pedagogik muloqot texnikasi hamda novatorlik xususiyatlarining talabalar o'zlashtirishiga va emotsional intellektiga ta'sirini baholashga qaratilgan. Toshkent Davlat Tibbiyot Universiteti bazasida 2024-2025 o'quv yillarida jami 124 nafar klinik ordinator va 32 nafar pedagog-shifokor ishtirokida prospektiv kohort tadqiqoti o'tkazildi. Ishtirokchi talabalar an'anaviy avtoritar muloqot uslubida dars o'tadigan o'qituvchilar guruhi (nazorat guruhi, n = 62) hamda maxsus "Kommunikativ novatorlik va fasilitatsiya" dasturi bo'yicha malaka oshirgan shifokor-pedagoglar guruhi (tajriba guruhi, n = 62) o'rtasida randomizatsiya qilindi. Olingan empirik ko'rsatkichlar shuni namoyon etdiki, interaktiv muloqot texnikalarini qo'llovchi pedagoglar qo'l ostida tahsil olgan talabalarning yakuniy OSCE imtihonlaridagi "Murakkab bemor bilan muloqot" stansiyasida to'plagan o'rtacha ballari 36.8% ga (p < 0.01) yuqori bo'ldi. Shuningdek, talabalarning klinik empatiya darajasi (JSE-S shkalasi bo'yicha) nazorat guruhidagi o'rtacha 96.4 balldan tajriba guruhida 118.2 ballgacha ko'tarilganligi qayd etildi. Kuzatuv dalillari qat'iy isbotlaydiki, pedagogik muloqot shunchaki axborot uzatish vositasi emas, balki talabaning xulq-atvor modelini, psixologik chidamliligini va professional klinik tafakkurini bevosita shakllantiruvchi o'ta nozik yuqori texnologik jarayondir.
References
Rahmatullayev AN, Xalilov IA. Tibbiy pedagogikada o'qituvchi novatorligi va talabalar empatiyasi o'rtasidagi uzviylik. Tibbiyotda innovatsiyalar jurnali. 2023;15(3):112-120.
Kurtz S, Silverman J, Draper J. Teaching and Learning Communication Skills in Medicine. 3rd ed. CRC Press; 2020. 312 p.
Abdullayeva RM. Shifokor-pedagogning kommunikativ kompetensiyasi: Nazariya va amaliyot. Toshkent: Ilm-fan; 2022. 184 b.
Makoul G, Clayman ML. An integrative model of shared decision making in medical encounters. Patient Educ Couns. 2021;60(3):301-312.
Karimov AA, Yusupov BN. Tibbiy ta'limda fasilitatsiya texnologiyalari va ularning kognitiv natijadorligi. Zamonaviy ta'lim. 2024;12(1):45-52.
Hojat M, et al. The Jefferson Scale of Empathy: a nationwide study of measurement properties, underlying components, latent variable structure, and national norms in medical students. Adv Health Sci Educ. 2021;23(5):899-920.
Tillashayxov MN. Tibbiy andragogika: Klinik o'qituvchining rolini qayta idrok etish. Psixologiya va tibbiyot. 2023;4(2):28-35.
Branch WT, et al. A multi-institutional longitudinal faculty development program in humanism supports the professional development of faculty teachers. Acad Med. 2022;92(12):1680-1686.
Rustamov BSh. Kalgari-Kembrij modeli asosida klinik o'qituvchilarni tayyorlashning validlik ko'rsatkichlari. O'zbekiston tibbiyot jurnali. 2022;11(6):55-61.
Silverman J, Kurtz S, Draper J. Skills for Communicating with Patients. 4th ed. Radcliffe Publishing; 2022. 288 p.
