O‘ZBEK IZOHLI LUG‘ATLARIDA QISHLOQ XO‘JALIGI TERMINLARI TAVSIFI
Keywords:
qishloq xo‘jaligi terminlari, izohli lug‘at, leksik tasnif, etimologiya, terminologiya, leksikografiya, termin tizimi, tezaurus, korpus lingvistikasi, lingvokulturologiya.Abstract
Mazkur maqolada o‘zbek tilining izohli lug‘atlarida qishloq xo‘jaligi sohasiga oid terminlarning aks etish xususiyatlari kompleks tahlil qilinadi. Tadqiqotda terminlarning leksik tasnifi, etimologik kelib chiqishi hamda ularning lug‘atlarda berilish prinsiplari ilmiy-nazariy jihatdan yoritilgan. Shuningdek, qishloq xo‘jaligi terminlarining o‘zbek tiliga kirib kelish manbalari, ularning milliy va xalqaro terminologik tizim bilan bog‘liqligi ko‘rib chiqiladi. Terminologik birliklarning izohli lug‘atlardagi ifodalanish darajasi, ularning semantik aniqligi va tizimliligi masalalari ham alohida e’tibor markazida bo‘ladi. Tadqiqot davomida zamonaviy lingvistika, xususan, korpus lingvistikasi va terminologik tezauruslar asosida terminlarni tavsiflashning yangi yondashuvlari tahlil qilinadi. Natijada, qishloq xo‘jaligi terminlarini lug‘atlarda mukammal aks ettirish, ularning standartlashuvi va ilmiy muomaladagi o‘rnini mustahkamlash bo‘yicha ilmiy xulosalar ishlab chiqiladi.
References
Ashirmatova M.J. Terminologik tezauruslar va NLPdagi roli [Elektron resurs] // Scientific Research Journal. – 2025. – №1. – B. 107-109. – URL: https://journalss.org/index.php/trt/article/view/11525 .
Bo‘riyev J. Qishloq xo‘jaligi terminlarining etimologik tavsifi [Elektron resurs] // Renaissance ilmiy jurnali. – 2025. – №5. – B. 247–250. – URL: https://ojs.renaissance.com.uz/index.php/nrc/article/view/3760 .
Islomova Sh. O‘zbek tilida qishloq xo‘jaligi terminlarining kirib kelishi [Elektron resurs] // Pedagogs jurnali. – 2024. – №2. – B. 42–44. – URL: https://pedagogs.uz/ped/article/view/851 .
Qodirova G. National-cultural characteristics and linguocultural markers of agricultural terminology: The case of English and Uzbek // International Journal of Artificial Intelligence. — 2025. — vol. 05. — p. 1912–1923. — URL: https://www.academicpublishers.org/journals/index.php/ijai/article/download/7274/8129/16018
Subbotin A.I. Fundamentals of terminology. – Moscow: Nauka, 2005. – 240 p. – URL: https://www.twirpx.com/file/1453456/ .
Usmonova D. Qishloq xo‘jaligi terminlarining leksik tasnifi [Elektron resurs] // Ilmiy xabarnoma. – 2023. – №2. – B. 45–52. – URL: https://ilmiyxabarlar.kspi.uz/index.php/journal/article/view/1286
Zhang C., Wu D. Bilingual terminology extraction [Elektron resurs]. – 2013. – 12 p. – URL: https://arxiv.org/pdf/1302.4492 .
Дидигова Изабелла Борисовна. Терминологическая система теории текста в современном русском языке: дис. кандидат филологических наук: 10.02.01 - Русский язык. Магас. 2011. 192 с.
Xamidov M. Qishloq xo‘jaligi terminlarida sinonimiya hodisasi [Elektron resurs] // Eurasian Journal of Academic Research. – 2022. – Vol. 2, №6. – B. 50–52. – URL: https://in-academy.uz/index.php/ejar/article/view/1710 .
