ТАЪЛИМ МУАССАСАЛАРИДА АИ-ГЕНЕРАЦИЯ ҚИЛИНГАН ИДЕНТИФИКАЦИЯ ФИРИБГАРЛИГИ: ЎЗБЕКИСТОН ОЛИЙ ТАЪЛИМИДА ҲОЛАТ ВА ОЛДИНИ ОЛИШ МЕХАНИЗМЛАРИ
Keywords:
АИ-генерация қилинган фирибгарлик, деэпфаке, синтетик идентификация, киберхавфсизлик, Ўзбекистон олий таълими, идентификация верификацияси, биометрик аутентификация, онлайн қабул, академик ҳалоллик, зеро труст, пост-квант криптографияси.Abstract
Ушбу мақола Ўзбекистон олий таълим тизимида сунъий интеллект (АИ) томонидан генерация қилинган идентификация фирибгарлигининг ҳозирги ҳолатини ва унга қарши самарали олдини олиш механизмларини илмий жиҳатдан чуқур таҳлил қилади. Деэпфаке технологиялари ва синтетик идентификациялар талабалар қабул қилиш, онлайн имтиҳонлар, стипендия ва молиявий ёрдам тақсимоти жараёнларида жиддий хавф туғдириши кўрсатилган. Ўзбекистоннинг мавжуд киберхавфсизлик қонунчилиги ва таълим соҳасидаги рақамлаштириш даражаси асосида заиф нуқталар аниқланиб, глобаль тажриба ва энг янги технологик ёндашувларга таянган ҳолда амалий таклифлар берилган. Тадқиқот эмпирик маълумотлар, статистик таҳлиллар, ҳуқуқий таққослаш ва реал ҳолатларга асосланиб, таълим муассасаларида АИ таҳдидларига қарши комплекс ҳимоя тизимини шакллантириш зарурлигини асослайди.
References
Ўзбекистон Республикасининг Қонуни “Киберхавфсизлик тўғрисида” (ЎРҚ-764-сон, 15.04.2022).
Ўзбекистон Республикаси Президентининг Фармони “Сунъий интеллектни ривожлантириш ва ундан фойдаланишнинг этик асослари тўғрисида” (2025-йилги янгиланиш).
Ўзбекистон Республикаси Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги. “Олий таълим муассасаларида ахборот хавфсизлигини таъминлаш бўйича йўриқнома” (2025).
Ахборот хавфсизлиги. Ўқув қўлланма. – Тошкент: Тошкент ахборот технологиялари университети, 2024.
Киберхавфсизликни таъминлашнинг долзарб муаммолари. Илмий мақолалар тўплами. – Тошкент: Миллий университет, 2025.
“Ўзбекистонда рақамли таълим: муаммолар ва истиқболлар”. – Тошкент: Фан ва технология, 2024.
“Сунъий интеллект ва киберхавфсизлик”. Монография. – Тошкент: Ўзбекистон Республикаси Миллий гвардияси Академияси, 2025.
