MAKTAB YOSHIDAGI QIZ BOLALARDA QALQONSIMON BEZ KASALLIKLARINI KECHISH XUSUSIYATLARI

Authors

  • Tavakalova Xayriniso Ismoil qizi

Keywords:

qalqonsimon bez, maktab yoshi, qiz bolalar, pubertat, gipotiroidizm, giperterioz, Graves kasalligi, autoimmun tireoidit.

Abstract

Maqolada maktab yoshidagi qiz bolalarda qalqonsimon bez kasalliklarining kechish xususiyatlari hamda amaliy tashxis yondashuvlari yoritiladi. Ushbu yosh davrida qalqonsimon bez funksiyasi o‘sish, suyak yetilishi, aqliy faoliyat, kayfiyat va reproduktiv tizimning shakllanishi bilan chambarchas bog‘liq bo‘lgani uchun eng kichik disfunksiya ham o‘qish samaradorligi, charchoq, uyqu, vazn va hayz sikliga sezilarli ta’sir ko‘rsatadi. Qizlarda pubertat davrida autoimmun jarayonlar faollashishi fonida surunkali autoimmun tireoidit va gipotiroid holatlar ko‘proq uchrashi, giperfunksiya holatlarida esa xulq-atvor va diqqat o‘zgarishlari bilan birga yurak urishining tezlashishi, issiqqa toqat qilmaslik va vazn kamayishi kabi belgilar ustun kelishi tahlil qilinadi. O‘zbekiston sharoitida yod ta’minoti va yodlangan tuz sifatining barqarorligi muhim profilaktik omil ekani qayd etilib, uy xo‘jaliklarida yetarli yodlangan tuz ulushi past bo‘lishi mumkinligi to‘g‘risidagi ma’lumotlar amaliy tavsiyalar bilan bog‘lanadi.

References

World Health Organization. Iodine deficiency. Nutrition Landscape Information System. Geneva, 2023.

Rohner F, Zimmermann M, Jooste P, et al. Household Coverage with Adequately Iodized Salt and Iodine Status of Women in Uzbekistan. Thyroid. 2020. Vol. 30. No. 6. P. 883–893.

UNICEF. Uzbekistan Nutrition Survey Executive Summary. Tashkent, 2017.

Demirbilek H, Kandemir N, Gonc N, Ozon A, Alikasifoglu A. Hashimoto thyroiditis in children and adolescents clinical and laboratory characteristics. Journal of Pediatric Endocrinology and Metabolism. 2007. Vol. 20. No. 11. P. 1199–1205.

Mooij C F, et al. 2022 European Thyroid Association Guideline for the management of pediatric Graves disease. European Thyroid Journal. 2022. Vol. 11. No. 1. Article e210073.

Downloads

Published

2026-01-23

How to Cite

Tavakalova Xayriniso Ismoil qizi. (2026). MAKTAB YOSHIDAGI QIZ BOLALARDA QALQONSIMON BEZ KASALLIKLARINI KECHISH XUSUSIYATLARI. SAMARALI TA’LIM VA BARQAROR INNOVATSIYALAR JURNALI, 4(1), 445–449. Retrieved from https://innovativepublication.uz/index.php/jelsi/article/view/5134