Raqamli to‘lov tizimlarining iqtisodiy faoliyatga ta’siri : empirik tahlil
Keywords:
raqamli to‘lov tizimi, chakana savdo hajmi, bank sektori rentabelligi, soliq tushumlari, bandlik darajasi, O‘zbekiston.Abstract
Ushbu maqolada O‘zbekistonda 2021–2025-yillarda mobil to‘lovlar, QR-kod orqali to‘lovlar, internet-banking, elektron hamyonlar va avtomatlashtirilgan kassa tizimlaridan iborat raqamli to‘lov tizimlarining iqtisodiy faoliyatga ta’siri tahlil qilinadi. Asosiy ko‘rsatkichlar – chakana savdo hajmi, bank sektori rentabelligi (sof daromad), soliq tushumlari va ishsizlik darajasi bo‘yicha yillik statistik ma’lumotlar (2021–2023) keltirilgan. Empirik baholash Jahon banki, Markaziy bank, Davlat statistika qo‘mitasi hamda boshqa nufuzli manbalarga tayangan holda amalga oshirildi. Tahlil raqamli to‘lov tizimlarining kengayishi retail savdoning o‘sishiga, banklar daromadlarining oshishiga, soliqlarni yig‘ishda yaxshilanishga va bandlik darajasining ko‘tarilishiga ijobiy ta’sir ko‘rsatayotganini koʻrsatadi.
References
O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki statistik axborotlari (2021–2024).
O‘zbekiston Respublikasi Davlat statistika qo‘mitasi: “Statistik axborotnomalar” (2021–2024).
O‘zbekiston Respublikasi Soliq qo‘mitasi xabarlariga koʻra soliq tushumlari statistikasi (2022–2023).
Kambag‘allik va bandlik vazirligi axborotlari (O‘zbekistonning bandlik darajasi, 2022–2023).
Visa Inc.: Unlocking the Benefits of Digital Payments: Insights from Uzbekistan (2023).
«Analysis of the Current Cashless Payment Infrastructure in Uzbekistan» (tahliliy maqola, 2023).
Schumpeter, J. (1934). The Theory of Economic Development. – Harvard University Press.
Beck, T., Demirgüç-Kunt, A. (2018). Financial Inclusion and Development. – World Bank.
Visa Inc. Digital Payments and Economic Impact. – London, 2023.
McKinsey Global Institute. Digital Finance and Economic Activity. – New York, 2022.
Qobilov, A. (2021). “Moliyaviy texnologiyalar va iqtisodiy o‘sish”. – Iqtisodiyot va innovatsion texnologiyalar, №3.
Xakimova, D. (2022). “Raqamli moliyaviy xizmatlarning iqtisodiy samaradorligi”. – Moliyaviy tahlil va boshqaruv, №4.
Yuldoshev, B., & Karimov, N. (2023). “Fintex texnologiyalari va bank sektori”. – Raqamli iqtisodiyot, №2.
ECB. The Economic Impact of Cashless Payments. – Frankfurt, 2021.
GSMA. Mobile Payments and Economic Growth. – London, 2022.
UNDP. Digital Economy and Employment. – New York, 2023.
