IMKONIYATI CHEKLANGAN O'SMIRLARNING IJTIMOIY- PSIXOLOGIK ADAPTATSIYASINING KOGNITIV RIVOJLANISHGA TA'SIRI.

Authors

  • Ahmadjonova Feruza Ulug'bekovna

Keywords:

ijtimoiy-psixologik adaptatsiya, kognitiv rivojlanish, imkoniyati cheklangan o‘smirlar, inklyuziv ta’lim, psixologik qo‘llab-quvvatlash, integratsiya, shaxs taraqqiyoti.

Abstract

Ushbu maqolada imkoniyati cheklangan o‘smirlarning ijtimoiy-psixologik adaptatsiyasi jarayonining ularning kognitiv rivojlanishiga ko‘rsatadigan ta’siri tahlil qilinadi. O‘smirlik davri inson shaxsining shakllanishida, ijtimoiy munosabatlar tizimiga kirishida va o‘z “men”ini anglashda muhim bosqich hisoblanadi. Bu davrda imkoniyati cheklangan o‘smirlarning jamiyatga moslashuvi ularning intellektual, emotsional hamda ijtimoiy rivojlanish ko‘rsatkichlariga bevosita ta’sir qiladi. Maqolada psixologik qo‘llab-quvvatlash tizimlari, inklyuziv ta’lim muhiti, kognitiv rivojlanishni rag‘batlantiruvchi metodlar hamda amaliy tadqiqot natijalari yoritilgan. Amaliy tajribalar asosida ijtimoiy-psixologik adaptatsiyaning kognitiv jarayonlarga ijobiy ta’sirini isbotlovchi natijalar keltiriladi.

References

Бандура А. Теория социального научения. – Санкт-Петербург: Евразия, 2000. – 312 с.

Bandura A. Social Learning Theory. – Englewood Cliffs, NJ: Prentice Hall, 1977. – 247 p.

Выготский Л. С. Собрание сочинений: Том 4. Развитие высших психических функций. – Москва: Педагогика, 1984. – 352 с.

Vygotsky L. S. Mind in Society: The Development of Higher Psychological Processes. – Cambridge, MA: Harvard University Press, 1978. – 174 p.

Erikson E. H. Identity: Youth and Crisis. – New York: W. W. Norton & Company, 1968. – 336 p.

Rogers C. R. A Way of Being. – Boston: Houghton Mifflin, 1980. – 395 p.

Piaget J. The Psychology of the Child. – New York: Basic Books, 1972. – 256 p.

Леонтьев А. Н. Деятельность. Сознание. Личность. – Москва: Политиздат, 1975. – 304 с.

Bronfenbrenner U. Ecological Models of Human Development // International Encyclopedia of Education. – Vol. 3. – 2nd ed. – Oxford: Elsevier, 1994. – P. 37–43.

Diamond A. Executive Functions // Annual Review of Psychology. – 2013. – Vol. 64. – P. 135–168.

Florian L., Black-Hawkins K. Exploring Inclusive Pedagogy // British Educational Research Journal. – 2011. – Vol. 37, No. 5. – P. 813–828.

Slee R., Allan J. Excluding the Included: A Reconsideration of Inclusive Education // International Studies in Sociology of Education. – 2001. – Vol. 11, No. 2. – P. 173–192.

Shogren K. A., Wehmeyer M. L., Palmer S. B. Causal Agency Theory: Reconceptualizing a Functional Model of Self-Determination // Education and Training in Autism and Developmental Disabilities. – 2018. – Vol. 53, No. 3. – P. 221–236.

Ермакова Е. В. Когнитивное развитие детей с ОВЗ: современные подходы и технологии коррекции. – Новосибирск: Наука, 2021. – 210 с.

Петрова И. А. Социально-психологическая адаптация подростков с ограниченными возможностями здоровья // Психология образования. – Москва, 2018. – №5. – С. 67–74.

AbdullayevaM. Inklyuziv ta’lim sharoitida o‘quvchilarning psixologik moslashuvi masalalari. – Toshkent: Fan va texnologiya nashriyoti, 2020. – 184 b.

Karimova V. Yosh davrlar psixologiyasi. – Toshkent: O‘zbekiston Milliy universiteti nashriyoti, 2019. – 240 b.

Mahmudova S. Imkoniyati cheklangan bolalarning ijtimoiy integratsiyasi va moslashuvi. – Toshkent: O‘zbekiston pedagogik axborot markazi, 2022. – 160 b.

Rahimov Z. Psixologik adaptatsiya jarayonining ijtimoiy asoslari. – Toshkent: Ma’naviyat nashriyoti, 2023. – 200 b.

Jo‘rayev U., To‘xtayeva N. O‘smirlarning shaxsiy rivojlanishida psixologik qo‘llab-quvvatlashning roli // Innovatsion pedagogika jurnali. – Toshkent, 2021. – №3. – B. 45–52.

Downloads

Published

2026-01-08

How to Cite

Ahmadjonova Feruza Ulug'bekovna. (2026). IMKONIYATI CHEKLANGAN O’SMIRLARNING IJTIMOIY- PSIXOLOGIK ADAPTATSIYASINING KOGNITIV RIVOJLANISHGA TA’SIRI. SAMARALI TA’LIM VA BARQAROR INNOVATSIYALAR JURNALI, 4(1), 68–80. Retrieved from https://innovativepublication.uz/index.php/jelsi/article/view/4995