ORKESTRLARDA DIRIJYORLIK HARAKATLARINING O‘ZIGA XOSLIGI
Keywords:
dirijyorlik san’ati, orkestr, ijrochilik, ritm, temp, dinamika, jumla, badiiy obraz, simfonik orkestr, xalq cholg‘ulari orkestri, estrada, jaz, harbiy orkestr.Abstract
Maqolada orkestrlarda dirijyorlik harakatlarining nazariy va amaliy asoslari batafsil tahlil qilingan. Dirijyorlik san’atida ritm, temp, dinamika, jumla tuzilishi va badiiy obrazlarning ijrochilik jarayonidagi ahamiyati yoritilgan. Turli orkestr turlarida — simfonik, kamer, xalq cholg‘ulari, estrada, jaz va harbiy orkestrlarda — dirijyorlik harakatlarining o‘ziga xosligi va texnik xususiyatlari ko‘rib chiqilgan. Mashhur xorijiy va o‘zbek dirijyorlarning ijodiy faoliyati misolida dirijyorlik san’atining tarixiy rivojlanishi, zamonaviy tendensiyalari tahlil qilingan. Maqola dirijyorlik harakatlarining ijrochilik sifatiga ta’siri, orkestr ijrosida badiiy obraz va jumlaning roli, shuningdek, turli janr va ansambllarda o‘ziga xosliklarni ochib beradi. Tadqiqot ilmiy va amaliy jihatdan orkestr san’ati, musiqiy pedagogika va ijodiy metodika uchun muhim manba hisoblanadi.
References
Karimov, O. Dirijorlik san’ati asoslari. – Toshkent: O‘zbekiston, 2015.
Raximov, A. Simfonik orkestr va dirijorlik maktabi. – Toshkent: G‘afur G‘ulom nomidagi nashriyot, 2019.
Safarov, B. Musiqa ijrochiligi nazariyasi. – Toshkent: Fan va texnologiya, 2021.
Karayan G. Musiqa va talqin. – Moskva: Muzyka, 1987.
Mravinskiy E. Dirijyorlik san’ati haqida. – Leningrad: Iskusstvo, 1975.
Stokovskiy L. Orkestr tovushi. – Nyu-York, 1947.
Tojiboyev M. Orkestr madaniyati va dirijorlik mahorati. – Toshkent: Ma’naviyat, 2002.
Kabdurahmonov A. O‘zbek xalq cholg‘ulari orkestri tarixi. – Toshkent: Fan, 2010.
Qodirov F. Zamonaviy dirijyorlik amaliyoti. – Toshkent: San’at, 2020.
Xorijiy maqolalar to‘plami: The Art of Conducting. – London: Oxford Press, 2018. 11. Umarov Sh. Dirijyorlik. - Toshkent: “O‘zbekiston davlat konservatoriyasi” nashriyoti 2024.
