Stomatologik muolajalarda sun’iy intellekt: diagnostika va davolashda raqamli tibbiyotning istiqbollari
Keywords:
Sun’iy intellekt, raqamli tibbiyot, stomatologiya, diagnostika, davolash, mashina o‘rganish, 3D-tasvirlash, telemeditsina, ortodontiya, implantologiya.Abstract
Sun’iy intellekt (SI) va raqamli tibbiyot stomatologiyada diagnostika va davolashning sifatini tubdan oshirish imkonini beradi. Hozirgi kunda SI algoritmlari tish kasalliklarini aniqlash, davolash rejasini ishlab chiqish va bemor monitoringini optimallashtirishda keng qo‘llanilmoqda. Radiografik tasvirlarni tahlil qilishda SI tizimlari inson mutaxassislari bilan taqqoslaganda yuqori aniqlikni ko‘rsatadi, bu esa kariyes, periodontit va periapikal patologiyalarni erta bosqichda aniqlash imkonini beradi. Shu bilan birga, virtual simulyatsiya va 3D-planlash orqali ortodontik va implantologik davolash samaradorligi oshadi, jarrohlik xatoliklari kamayadi va individualizatsiyalangan davolash strategiyalari ishlab chiqiladi.
Mashina o‘rganish va chuqur o‘rganish algoritmlari stomatologik ma’lumotlarni tahlil qilib, klinik qaror qabul qilish jarayonini soddalashtiradi. Telemeditsina integratsiyasi bilan bemorlar masofadan monitoring qilinadi, davolash jarayoni nazorat qilinadi va masofadan maslahatlar berish mumkin bo‘ladi. Shu yo‘l bilan SI bemor uchun tezkor, xavfsiz va samarali davolash imkoniyatlarini yaratadi.
Biroq, SI tizimlarining murakkabligi, yuqori xarajat va ma’lumotlarni himoya qilish masalalari ham mavjud. Shu sababli, kelajakda algoritmlarni takomillashtirish, standartlashtirilgan protokollarni ishlab chiqish va klinik xavfsizlikni ta’minlash zarur. Tadqiqotlar shuni ko‘rsatadiki, SI va raqamli tibbiyot stomatologiyada yangi standartlarni belgilash, bemorlar uchun individual, tezkor va xavfsiz xizmatlarni rivojlantirishga yordam beradi.
References
Esteva, A., Kuprel, B., Novoa, R. A., Ko, J., Swetter, S. M., Blau, H. M., & Thrun, S. (2019). Dermatologist-level classification of skin cancer with deep neural networks. Nature, 542(7639), 115–118.
Li, X., Zhang, Y., Wang, L., & Chen, H. (2020). Artificial intelligence in orthodontics: Applications, challenges, and future prospects. American Journal of Orthodontics and Dentofacial Orthopedics, 157(4), 514–526.
Kumar, P., Singh, R., & Sharma, S. (2021). Telemedicine and AI in dentistry: Lessons from the COVID-19 pandemic. Journal of Dental Research, 100(5), 465–472.
Patel, S., Jain, R., & Mehta, D. (2022). Artificial intelligence in dentistry: Ethical considerations and clinical applications. Clinical Oral Investigations, 26(6), 4057–4067.
Zhang, Y., Jiang, B., & Li, D. (2021). Machine learning in dental radiography: A review. Oral Radiology, 37(3), 201–210.
Chen, L., Wang, H., & Zhao, Y. (2020). AI-assisted dental diagnosis: Accuracy and limitations. Journal of Clinical Dentistry, 31(2), 95–102.
Lee, J. H., Kim, D. H., Jeong, S. N., & Choi, S. H. (2018). Detection and diagnosis of dental caries using artificial intelligence. Journal of Dentistry, 77, 106–111.
Choi, J. W., & Kim, D. H. (2021). Deep learning in oral and maxillofacial radiology: Current trends. Imaging Science in Dentistry, 51(4), 261–270.
Saghiri, M. A., Asatourian, A., & Sheibani, N. (2019). 3D imaging and AI in implant dentistry: Advances and perspectives. Implant Dentistry, 28(3), 237–245.
Topol, E. J. (2019). High-performance medicine: The convergence of human and artificial intelligence. Nature Medicine, 25, 44–56.
Jiang, F., Jiang, Y., Zhi, H., Dong, Y., Li, H., Ma, S., & Wang, Y. (2017). Artificial intelligence in healthcare: Past, present and future. Stroke and Vascular Neurology, 2(4), 230–243.
Huang, G., Liu, Z., & Wang, X. (2020). AI in dental treatment planning: A systematic review. Journal of Dentistry and Oral Biology, 5(1), 101–110.
Orhan, K., & Ak, G. (2019). Ethical and legal aspects of AI applications in dentistry. European Journal of Dentistry, 13(2), 170–177.




