QADIMGI ERON SIVILIZATSIYASINING VUJUDGA KELISHI SHART-SHAROITLARI
Keywords:
Qadimgi Yaqin Sharq, Eron sivilizatsiyasi, Fors imperiyasi, oriy xalqlari, Zardushtiylik, Ahamoniylar, Mesopotamiya, Misr, madaniyat, din, tarix, siyosiy barqarorlik, bag‘rikenglik.Abstract
Ushbu maqolada qadimgi Yaqin Sharq tarixida Eron sivilizatsiyasining
o‘rni va ahamiyati yoritilgan. Forslarning tarixiy sahnaga kirib kelishi davrida
Mesopotamiya va Misr kabi qadimiy sivilizatsiyalar allaqachon uzoq madaniy an’analar va
mustahkam davlat tizimlariga ega edi. Shunga qaramay, Eron hududida shakllangan yangi
kuchoriy xalqlari asos solgan Fors imperiyasi, keng hududlarni birlashtirish, siyosiy
barqarorlik va bag‘rikenglik siyosati tufayli Yaqin Sharq tarixida yangi davrni boshlab
berdi. Maqolada Eronning geografik sharoitlari, tabiiy resurslari, ijtimoiy va madaniy
rivojlanish jarayonlari hamda diniy qarashlarning shakllanishi chuqur tahlil qilingan.
Zardushtiylik dini va uning Fors imperiyasi siyosiy tizimi bilan o‘zaro aloqasi, diniy
ta’limotlarning keyinchalik butun mintaqa va jahon sivilizatsiyasiga ta’siri ham ko‘rib
chiqilgan. Tadqiqot shuni ko‘rsatadiki, qadimgi Sharq sivilizatsiyasining markazining
Eronga siljishi global tarixiy jarayonlarda burilish nuqtasini tashkil etib, keyingi davr
madaniyati, dini va siyosiy tuzilmalariga katta ta’sir ko‘rsatgan.
References
Агаев С.Л. Иран между прошлым и будущим: События. Люди. Идеи. М., 1987
Аджи М. Азиатская Европа/Мурад Аджи. – М.: АСТ: АСТ МОСКВА, 2008. –С.
Альберт Олмстед. История Персидской империи // www.litmir.net/br/?b=151184.
Акимушкин О.Ф. (отв. ред.) Очерки истории культуры средневекового Ирана.
Письменность и литература . - М.: Главная редакция восточной литературы
издательства «Наука», 1984. – 267 с.
Акимушкин Олег. Очерки истории культуры Средневекового Ирана. Москва:
Главная редакция восточной литературы издательства «Наука», 1984. — 267 с.
Акимушкин О.Ф. Средневековый Иран. Культура, история, филология. СПб.:
Наука, 2004. — 404 с.
Большаков О.Г. Средневековый город Ближнего Востока. М. 1984.
Васильев В. История Востока 2-том. М., 2004.
Вигасин А., Дандомаев М. История Древнего Востока. Учебник. М., 2001.
Грантовский З.А. Ранняя история иранских племен передней Азии. М. 1970.
Грантовский Э.А. Иран и иранцы до Ахеменидов. М., 1998.
Дандамаев М.А., Луконин В.Г. Культура и экономика древнего Ирана. М, 1980.




