Gipoksiya: Turlari, Patofiziologik Mexanizmlari, Klinik Oqibatlari va Profilaktik Yondashuvlar

Authors

  • Abdumannonova Muborakxon Abdupulat qizi Alfraganus Universiteti Tibbiyot fakulteti 2-kurs talabasi
  • Otaboyeva Marvarid Sodiq qizi Alfraganus Universiteti Tibbiyot fakulteti 2-kurs talabasi
  • Xayrullayeva Maftuna Ibodullayevna Alfraganus Universiteti Tibbiyot fakulteti Tibbiyotkafedrasi o’qituvchisi Alfraganus University, Tashkent, Uzbekistan

Keywords:

gipoksiya, kislorod yetishmovchiligi, nafas tizimi, qon aylanish, hujayra metabolizmi.

Abstract

Ushbu tezis gipoksiya – organizmda kislorod yetishmovchiligi holati
haqida yozilgan. Gipoksiya turli shakllarda namoyon boʻladi: gipoksik, gemik, tsirkulyator
va toʻqimalar darajasida. Uning sabablari va patofiziologik mexanizmlari keng koʻlamli
boʻlib, yurak-qon tomir kasalliklari, nafas tizimi yetishmovchiligi, zaharlanishlar va
balandlikda yashash kabi omillarni oʻz ichiga oladi. Gipoksiyaning oqibatlari nafaqat
fiziologik, balki klinik jihatdan ham muhimdir, chunki u hujayralar energiya ishlab
chiqarish jarayonini buzadi, metabolik asidozga va ko‘p organli yetishmovchilikka olib keladi. Ushbu ishda gipoksiyaning sabablari, turlari, organizmga ta’siri, adaptatsion
mexanizmlari va profilaktik choralari yoritilgan.

References

Guyton A.C., Hall J.E. Textbook of Medical Physiology. 13th edition. Philadelphia:

Elsevier, 2016. – 530-bet.

Tortora G.J., Derrickson B. Principles of Anatomy and Physiology. 15th edition. Wiley,

– 907-bet.

Ganong W.F. Review of Medical Physiology. 25th edition. McGraw-Hill Education,

– 566-bet.

Sherwood L. Human Physiology: From Cells to Systems. 9th edition. Cengage Learning,

– 710-bet.

Boron W.F., Boulpaep E.L. Medical Physiology. 3rd edition. Elsevier, 2017. – 865-bet.

Downloads

Published

2025-08-25

How to Cite

Abdumannonova Muborakxon Abdupulat qizi, Otaboyeva Marvarid Sodiq qizi, & Xayrullayeva Maftuna Ibodullayevna. (2025). Gipoksiya: Turlari, Patofiziologik Mexanizmlari, Klinik Oqibatlari va Profilaktik Yondashuvlar . SAMARALI TA’LIM VA BARQAROR INNOVATSIYALAR JURNALI, 3(8), 217–221. Retrieved from https://innovativepublication.uz/index.php/jelsi/article/view/3928