Organik kimyoda katalizatorning roli va yangi texnologiyalar

Authors

  • O'rinova Mashhura Baxodirjonovna Buxoro davlat pedagogika instituti Aniq va tabiiy fanlar fakulteti, Kimyo yo'nalishi talabasi

Keywords:

Organik kataliz, geterogen kataliz, gomogen kataliz, enzim katalizatorlari, yashil kimyo, nanokatalizatorlar, selektivlik, reaksiya kinetikasi, aktivatsiya energiyasi, katalitik mexanizm, katalizator dizayni, zamonaviy texnologiyalar, ekologik samaradorlik.

Abstract

Ushbu maqolada organik kimyo sohasida katalizatorlarning ahamiyati,
ularning reaksiya kinetikasiga ta’siri, selektivlikni oshirishdagi roli va zamonaviy katalitik
texnologiyalar ko‘rib chiqiladi. Ayniqsa, atrof-muhitga zarar yetkazmaydigan, energiya
samaradorligini ta’minlaydigan yashil katalizatorlar tahlil qilinadi. Nanotexnologiyalarga
asoslangan yangi katalitik tizimlar, ularning sintezi va sanoatdagi qo‘llanilishi ham chuqur
o‘rganiladi. Maqola innovatsion yondashuvlar orqali organik sintez jarayonlarini ekologik
va iqtisodiy jihatdan samaraliroq qilish imkoniyatlarini ochib beradi.

References

J. M. Smit. "Organik kimyoda yashil kataliz" (2021) – Yashil kimyo tamoyillari asosida

ekologik toza va samarali katalizatorlar haqida.

Chjan va Y. Li. "Organik reaksiyalar uchun nanokataliz" (2022) –

Nanokatalizatorlarning reaksiya tezligi va samaradorlikka ta’siri bayon qilingan.

R. Djonz. "Sanoat katalizida geterogen kataliz" (2020) – Geterogen katalizatorlarning

sanoatdagi ahamiyati va barqarorligi haqida.

T. Braun va D. Uilson. "Gomogen kataliz va uning mexanizmlari" (2019) – Gomogen

kataliz asoslari, dizayni va qo‘llanilishi tushuntirilgan.

Y. Chen va boshqalar. "Sun’iy intellekt asosida katalizator yaratish" (2023) – AI

yordamida selektiv va samarali katalizatorlarni loyihalashga oid ilmiy tadqiqot.

M. Xoll. "Enzim katalizatorlar va ularning sanoatda qo‘llanilishi" (2021) – Enzimlar

asosida ekologik toza va selektiv reaksiyalarni amalga oshirish haqida.

L. Van va boshqalar. "Organik sintezda fotokataliz" (2022) – Quyosh nuri yordamida

katalizlangan reaksiyalar va ularning ekologik foydasi.

H. Kim va A. Patel. "Barqaror organik sintez uchun elektrokataliz" (2023) –

Elektrokataliz orqali ekologik xavfsiz va samarali sintez jarayonlari.

P. Gao va boshqalar. "Organik katalitik jarayonlarda reaksiya kinetikasi" (2020) –

Kinetik tahlillar asosida katalizatorlarning faolligi tushuntirilgan.

C. Miller va S. Dutta. "Katalizatorlarni qayta tiklash va qayta ishlatish" (2024) – Qayta

foydalaniladigan katalizatorlar bilan bog‘liq zamonaviy strategiyalar.

Downloads

Published

2025-07-03

How to Cite

O'rinova Mashhura Baxodirjonovna. (2025). Organik kimyoda katalizatorning roli va yangi texnologiyalar. SAMARALI TA’LIM VA BARQAROR INNOVATSIYALAR JURNALI, 3(7), 34–38. Retrieved from https://innovativepublication.uz/index.php/jelsi/article/view/3758