Savdo nizolarida inson huquqlarini hisobga olish

Abstract

Maqolada savdo nizolari va inson huquqlari o‘rtasidagi murakkab
munosabatlar yoritilgan. Asosiy e’tibor iqtisodiy manfaatlar va inson huquqlari tamoyillari
o‘rtasidagi muvozanatga qaratilgan.
Amartya Senning qobiliyatli yondashuvi doirasida inson huquqlarining iqtisodiy
ko‘rsatkichlardan tashqari, insonlar qadrlaydigan hayot kechirish imkoniyatlari bilan
bog‘liqligi ta’kidlanadi. Rana Plaza fojiasi iqtisodiy manfaatlarni inson huquqlaridan ustun
qo‘yishning salbiy oqibatlari sifatida keltirilgan.
Jahon Savdo Tashkiloti (JST) savdoni liberallashtirishga urg‘u beradi va bu inson
huquqlariga salbiy ta’sir ko‘rsatishi mumkin. JSTning tanqidiy tahlilida qaramlik nazariyasi
va dunyo tizimlari nazariyasidan foydalaniladi, bu nazariyalar JSTni rivojlangan
davlatlarning manfaatlarini himoya qiluvchi tuzilma sifatida baholaydi.