AKSIOLOGIK LISONIY BIRLIKLARNI KONSEPTUAL TAHLIL ETISH MASALASIGA DOIR

Authors

  • Pardayev Zafar dotsent, filologiya fanlari nomzodi Toshkent iqtisodiyot va pedagogika institute (Chirchiq, O„zbekiston)

Keywords:

Kognitiv paradigma, konsept, konseptosfera, konseptuallashuv, aksiologiya, baho, ekspressiv baho, illokutiv nutqiy akt, perlokutiv akt, nutq vaziyati, predikat, denotativ ma‟no, konnotativ ma‟no.

Abstract

Mazkur maqola aksiologik mazmundagi lisoniy birliklarning
konseptual tahliliga bag„ishlangan. Baho ifodalovchi til vositalarini lingvopragmatikasini
o„rganish alohida ahamiyatga ega. Konseptual tahlil bugungi kunda sotsiolingvistika,
psixolingvistika, etnolingvistika, lingvokulturologiya kabi bir qator zamonaviy soha
mutaxassislarining tadqiqotlarida asosiy mavzulardan biri. Muloqot jarayonida obrazliekspressiv til vositalarining, so„zlovchining adresat bilan emotsional munosabati kabi
masalalarni o„rganish uchun ham muhim va dolzarb hisoblanadi. Ushbu maqolada o„zbek
badiiy matnida aksiologik baho ifodalovchi lisoniy birliklarning turli sharoitlarda, muayyan
tamoyillar asosida, har xil vaziyatlarda turli maqsadlar bilan kognitiv paradigma asosida
lingvokulturologik va pragmatik xususiyatlari o„rganilgan.

References

Толстой Н. И. Этнолингвистика в кругу гуманитарных дисциплин // Русская

словесность: От теории словесности к структуре текста: Антология. М., 1997. С. 312.

Стариченок В.Д. Большой лингвистический словарь. – Ростов-наДону:Феникс.2008. – С. 264.

Психолингвистический единицы и порождение речевого высказывания. –М: Наука,

- С.169.

Кубрякова Е.С., Демьянков В.З., Лузина Л.З., Панкрац Ю.Г. Краткий словарь

когнитивных терминов. -М., 1996. –С.90.

Арутюнова Н.Д.Логический анализ языка. Ментальные действия.-М.,1993.-С.3.

Москвин В.П.Семантическая структура и парадигматические связи полисеманта

(на примере слова судьба). Лексикографический аспект.-Волгоград, 1997.-С.23.

Пименова М.В.Методология концептуальных исследований // Антология

концептов. Том 1. -Волгоград, 2005.-С.16.

Воркачев С.Г.Постулаты лингвоконцептологии // Антология концептов.Том 1.

-Волгоград, 2005.-С.10.

Карасик С.Г. Языковой круг: личность, концепты, дискурс. –. Волгоград:

Перемена, 2002. - С. 231.

Сафаров Ш. Когнитив тилшунослик. –Жиззах: Сангзор. 2007. – Б.18-19.

Пардаев З. Фразеологизмларда баҳо муносабатининг ифодаланиши ҳақида // Ўзбек

тилшунослиги масалалари. Илмий мақолалар тўплами. - Самарқанд. 2008 йил. 52-55-

бетлар.

Ўзбек тилининг изоҳли луғати. Беш жилдлик. 3-жилд. -Еўшкент: Ўзбекистон

миллий энциклопедияси., 2006. -Б..447.

Downloads

Published

2025-02-06

How to Cite

Pardayev Zafar. (2025). AKSIOLOGIK LISONIY BIRLIKLARNI KONSEPTUAL TAHLIL ETISH MASALASIGA DOIR. SAMARALI TA’LIM VA BARQAROR INNOVATSIYALAR JURNALI, 3(2), 71–79. Retrieved from https://innovativepublication.uz/index.php/jelsi/article/view/2430