RAQAMLI DAVRDA ISHONCHNI TA’MINLASH: ELEKTRON RAQAMLI IMZONING AHAMIYATI
Keywords:
Raqamli imzo autentifikatsiyasi, Hujjat yaxlitligini tekshirish, Rad etmaslik texnologiyasi, Assimetrik kriptografiyani amalga oshirish, PKI xavfsizlik, standartlari, X.509 sertifikatini boshqarish, eIDAS me‘yorlariga muvofiqligi, Blokcheyn, Raqamli imzo, Kvant kriptografiyasi.Abstract
Ushbu maqolada raqamli imzolarning bugungi raqamli dunyodagi
ahamiyati o'rganiladi. Asimmetrik kriptografiya va ochiq kalitlar infratuzilmasi asosida ish
ko‘rish raqamli imzolar egalarining haqiqiyligini tekshirish, hujjatlarning yaxlitligini
taʼminlash va rad etishning oldini olish orqali xavfsizlikni ta‘minlashi haqida so‘z yuritiladi.
Menejment muammolari yoki ehtimoliy tahdidlar mavjud bo'lsa-da, blokcheyn
texnologiyasi, post-kvant kriptografiyasi va sun'iy intellekt kabi texnologiyalar orqali
raqamli imzolardan xavfsiz ravishda foydalanish mumkinligiga ham to‘xtab o‘tiladi.
References
O‗zbekiston Respublikasining Qonuni. 12.10.2022 yildagi O‗RQ-793-son.
Menezes, A. J., van Oorschot, P. C., & Vanstone, S. A. (1997). Amaliy Kriptografiya
qo‘llanmasi.
NIST. (2013). Raqamli Imzo Standartlari (RIS) (FIPS PUB 186-4). Standartlar va
texnologiya instituti
Yevropa parlamenti va kengashi. (2014). Qonunlar (EU) No 910/2014 (eIDAS). Yevropa
ittifoqining rasmiy jurnali.
AQSH. (2000). Global va milliy savdo qonunida elektron imzolar (ESIGN Act).
ITU-T. (2019). Tavsiya X.509: Axborot texnologiyalari - Ochiq tizimlarning o'zaro
bog'lanishi - Katalog: Ochiq kalit va atribut sertifikatlari freymvorklari.
