O‘ZBEK TILIDA RANG RAMZLARINING LINGVOMADANIY JIHATI
Keywords:
Lingvokulturologiya, ramz, rang, mif, mifologik tasavvur, barqaror shakl, madaniyatlar assotsiatsiyalari.Abstract
Ushbu maqolada o„zbek tilida rang ramzlarining lingvomadaniy
jihatilari badiiy asarlardan olingan parchalar asosida tahlil qilingan. Afrika qit‟asida
yashovchi xalqlarning ramz va marosimlarini tadqiq etgan ingliz etnografi Viktor Terner rang
ramzlar ilg„ab ohnish jihatidan ancha qadimiy ekanligini ko„rsatib bergan. Uning aniqlashicha,
qadimgi inson uch: dastlab oq, qora, qizil ranglar bdan bog„liq ramzlarni kashf etgan
bo„lsa, keyinchalik u asta-sekin bu uchlikka yashil, ko„k, sariq va boshqa ranglar bdan
aloqador ramzlarni kiritgan. Rang ramzlar har millat vakillarida o„ziga xos madaniy belgisini
ifodalaganligi yoritib berilgan.
References
Alaviya M. O„zbek xalq marosim qo„shiqlari. – T.: Fan, 1974. – 222 b.;
Egamov X. Ertaklarda ranglar simvolikasi // Sovet sharqi turkiy xalqlari ertakchilik
an‟analari aloqalari tarixidan ocherklar. – T.: O„qituvchi, 1982. – 289 b.
Maxmaraimova Sh. Lingvokulturologiya: O„quv qo„llanma. –T.: Cho„lpon nomidagi
NMIU, 2017.
Musaqulov A. O„zbek xalq lirikasi. – T.: Fan, 2010. – 307 b.
Ro„ziyeva M. O„zbek xalq qo„shiqlarida rang simvolikasi. Fil.fan.b.falsafa dok.(PhD).
Toshkent-2017. – B.11
Usmanova Sh. Lingvokulturologiya. – Toshkent, 2019
Yoqubbekova M. O„zbek xalq qo„shiqlarining lingvopoetik xususiyatlari. – T.: Fan, 2005. –
b.
O„rayeva D.S. O„zbek xalq lirik qo„shiqlarida parallelizmlarning xarakteri va badiiy
kompozitsion vazifalari. NDA.– T., 1993. – 20-b;
Гѐте И.В. Избранные сочинения по естествознанию. – М.: Наука, 1957. – С.533;
Девицкая Е.Н. Символика красного цвета в русском и немецком сказочном
фольклоре. Дисс. канд., филол., наук. ‒ М, 2013.
Миронова Л.Н. Цветоведение. – Минск: Высшая школа, 1984. – С.287;
Мустаев К.Т. Поэтика цвета и числовых знаков-символов в “Песне о Роланде” и
“Алпамыше”. – Самарканд: Зарафшан, 1995. – С. 152.
Немыкин В.В. Символика цвета // Вестник Алтайсого государственного
университета. ‒ Горно-Алтайск, 2010. ‒ №1-2;
Тэрнер В.У. Символ и ритуал. ‒ М.: Наука, 1982;
Турдимов Ш.Г. Поэтические символы в узбекских народных лирических песнях.
Дисс. канд., филол., наук. – Т., 1987. – С.184.




