ORHUN YAZITLARINDA “BARK”: FİLOLOJİK BİR İNCELEME VE ADBİLİMLE İLİŞKİSİ - Uzm. Esra Yarız, (NAZARIY VA AMALIY FANLARDAGI USTUVOR ISLOHOTLAR VA ZAMONAVIY TA'LIMNING INNOVATSION YO'NALISHLARI, 2025)
Eski Türkçede bark temel olarak “mesken/konut; yapı; anıt-mezar (türbe)” anlamlarını taşır. Orhun metinlerinde, hem “taş bark” gibi sabit birleşiklerde anıt-mezarı, hem de “ev-bark” kalıbında hane ve mülk alanını karşılar. Bu çalışma, (yazıtlar ve Eski Türkçe sözvarlığı içindeki kullanım örneklerini, bark’ın eş-dizim ve fiil ortaklıklarını, anlam alanının ölü kültü, kolektif bellek ve siyasal meşruiyetle ilişkisini, bark’ın adbilimsel izdüşümlerini (özellikle coğrafî adlarda olası izleri) tartışmaktadır. Bulgular, bark’ın yalnızca fizikî bir yapı değil, anma/egemenlik/kolektif hafıza mekânı olarak işlev gördüğünü; toponimik sistemlerde ise kimi yer-adlarında (ör. Barköl/Barkol) bir morfem izi yahut ikincil yansımalar biçiminde varlığını sürdürebildiğini göstermektedir. “Taş bark” ibaresinin yazıtlardaki tekrarlı kullanımı doğrudan epigrafik kanıttır; ayrıca “ev-bark” kalıbı yağma/tenkil bağlamlarında “mülk ve mesken” toplamını belirtir.