Qandlı dıabetda surunkalı yurak yetıshmovchılıgı bılan bog‘lıq neyroıskemık dıabetık tovon sındromı bo‘lgan bemorlarda doppler ultrasonık natıjaları - Mirzayev Kamol Karimovich, Xaydarov Muzaffar Olimovich, Jo‘rayev G‘anijon G‘ulomovich (NAZARIY VA AMALIY FANLARDAGI USTUVOR ISLOHOTLAR VA ZAMONAVIY TA’LIMNING INNOVATSION YO’NALISHLARI, 2026)
Yurak kasalliklarida surunkali yurak etishmovchiligi bilan bog'liq diabetik tovon sindromining neyroishemik shakli bo'lgan bemorlarda Doppler ultratovush natijalarini o'rganib chiqdik. Tadqiqot materiali sifatida 2021-yil davomida O‘zbekiston Respublikasi Sog‘liqni saqlash vazirligining Davlat Tibbiyot Instituti Xirurgiya kafedrasi va RSNPMTSE negizida yotqizilgan DFS, DFSning neyroishemik shakli va IHD bilan og‘rigan 64 nafar bemor o‘tkazildi. Bemorlar 4 guruhga bo'lingan. 2-toifa DM bilan og'rigan bemorlarning asosiy 3 guruhida MCA endoteliysining metabolik stimulyatsiyasi paytida bemorning 45 bemordan 38 tasida (84,4%), 7 (15,5%) bemorda - paradoksal MCAda salbiy javob olingan. 4-guruhda (taqqoslash guruhi) serebrovaskulyar reaktivlikni baholashda MCA ning eng yuqori sistolik qon oqimi tezligining sezilarli dinamikasi 14% gacha, vaqt bo'yicha o'rtacha maksimal qon oqimi tezligi 28% gacha (p< 0,05). Faqat 6 (40%) bemorda SMA reaktsiyasi salbiy edi. Yakuniy xulosa shundaki, gemodinamik va metabolik kasalliklarning birgalikdagi ta'siri arterial endoteliyga eng katta zarar etkazuvchi ta'sir ko'rsatadi. 2-toifa qandli diabet bilan og'rigan barcha bemorlarda koronar arter kasalligi bilan birgalikda qon tomir tonusini tartibga solishning endotelial mexanizmining disfunktsiyasi aniqlangan - 84%.