OʻZBEK TILI MATNLARIDA NUTQ AKTLARI TIPOLOGIYASINING KORPUS ASOSIDAGI TAHLILI - Babayeva Gulchexra Tashpulatovna (NAZARIY VA AMALIY FANLARDAGI USTUVOR ISLOHOTLAR VA ZAMONAVIY TA’LIMNING INNOVATSION YO’NALISHLARI, 2025)
Ushbu maqolada oʻzbek tili matnlarida nutq aktlari tipologiyasi korpus lingvistika asosida tahlil qilinadi. Maqolada J. Searle va J. Austinlarning nutq aktlari nazariyasi gʻoyalari asosida oʻzbek tili milliy korpusida uchraydigan lokutsion, illokutsion va perlokutsion birliklar aniqlanadi hamda ularning funksional-semantik xususiyatlari oʻrganiladi. Tahlil jarayonida turli janrdagi (publitsistik, badiiy, ilmiy va maʼmuriy) matnlarda nutq aktlarining taqsimlanish dinamikasi, ularning kommunikativ vaziyatdagi oʻrni va mazmuniy-pragmatik farqlari aniqlanadi. Natijada oʻzbek tili korpusida nutq aktlarining avtomatik tasnifi uchun model yaratish imkoniyatlari koʻrib chiqiladi. Ushbu tadqiqot oʻzbek tili pragmatik tizimini korpus asosida oʻrganishning nazariy va amaliy ahamiyatini yanada kuchaytiradi.