Yurak-qon tomir kasalliklari va stress o„rtasidagi bog„liqlik - Abdug‟ofirova Xonzoda Iqboljon qizi (NAZARIY VA AMALIY FANLARDAGI USTUVOR ISLOHOTLAR VA ZAMONAVIY TA’LIMNING INNOVATSION YO’NALISHLARI, 2025)
Stress inson organizmida turli salbiy o‘zgarishlarga sabab bo‘luvchi kuchli psixoemotsional omil hisoblanadi. Zamonaviy tibbiyotda stressning yurak-qon tomir kasalliklariga bevosita ta’siri isbotlangan. Ko‘plab ilmiy tadqiqotlar shuni ko‘rsatadiki, doimiy stress holati arterial gipertoniya, ishemik yurak kasalligi, miokard infarkti va yurak yetishmovchiligi kabi kasalliklarning rivojlanishiga olib keladi. Stress vaqtida organizmda kortizol va adrenalin gormonlari ko‘p miqdorda ajralib chiqadi. Bu holat yurak urishining tezlashishiga, qon bosimining oshishiga va qon tomirlarning torayishiga sabab bo‘ladi. Natijada yurakka va boshqa hayotiy muhim a’zolarga tushadigan yuklama ortadi. Uzoq davom etadigan stress holatlari qon tomirlarining elastikligini yo‘qotishiga, aterosklerotik blyashkalar hosil bo‘lishiga, qon ivishining kuchayishiga olib kelishi mumkin. Bu esa o‘z navbatida yurak xuruji yoki insult xavfini oshiradi. Shu sababli stressni nazorat qilish va uni bartaraf etish yurak-qon tomir kasalliklarining oldini olishda muhim ahamiyat kasb etadi. Zamonaviy kardiologiya nafaqat dorivor davolash, balki psixologik yordam va stressni kamaytirish bo‘yicha ham bemorlarga tavsiyalar bermoqda. Hayot sifatini yaxshilash va yurak sog‘ligini saqlash uchun psixoemotsional barqarorlikka e’tibor qaratish zarur. Shu orqali yurak-qon tomir tizimining sog‘lom faoliyati ta’minlanadi.