IPO JARAYONIDA ANDERRAYTERLAR VA EMITENTLAR O‘RTASIDAGI MANFAATLAR TO‘QNASHUVINI YUMSHATISH MEXANIZMLARI
Keywords:
Birlamchi ommaviy joylashtirish (IPO), anderrayting, emitent, manfaatlar to‘qnashuvi, agentlik nazariyasi, aksiyalarning past baholanishi, allokatsiya, rag‘batlantiruvchi shartnomalar, moliyaviy maslahatchi.Abstract
Mazkur tezisda aksiyalarni birlamchi ommaviy joylashtirish (IPO) jarayonida emitent korxona va anderrayter o‘rtasida yuzaga keladigan agentlik ziddiyatlari hamda manfaatlar to‘qnashuvini yumshatish mexanizmlari tadqiq etilgan. Tadqiqotda axborot assimetriyasi sharoitida anderrayterlar tomonidan aksiyalar narxini ataylab past baholash (underpricing), aksiyalarni noxolis taqsimlash (spinning) va boshqa opportunistik xatti-harakatlarning iqtisodiy sabablari tahlil qilingan. Xalqaro amaliyot va nazariy modellar asosida rag‘batlantiruvchi komissiya shartnomalari, mustaqil moliyaviy maslahatchilar (IFA) instituti, buyurtmalarni shaffof allokatsiya qilish algoritmlari hamda me’yoriy-huquqiy nazorat vositalarini joriy etish orqali tomonlar manfaatlarini muvofiqlashtirish bo‘yicha ilmiy-amaliy takliflar ishlab chiqilgan.
References
O‘zbekiston Respublikasi Istiqbolli loyihalar milliy agentligi (2024). Birlamchi ommaviy takliflarni tashkil etish va anderrayterlik faoliyatini tartibga solish bo‘yicha tahliliy hisobot. Toshkent: ILMA axborotnomasi.
Baron, D. P. (1982). A model of the investment banking contract and the pricing of new issues. The Journal of Finance, 37(4), 955–976.
Booth, J. R., & Smith, R. L. (1986). Capital raising, underwriting and the certification hypothesis. Journal of Financial Economics, 15(1–2), 261–281.
Loughran, T., & Ritter, J. R. (2002). Why don't issuers get upset about leaving money on the table in IPOs? The Review of Financial Studies, 15(2), 413–444.
Ljungqvist, A., & Wilhelm, W. J. (2003). IPO pricing in the dot-com bubble. The Journal of Finance, 58(2), 723–752.
Suyunov, B. E., & Karimov, N. G. (2023). Birlamchi qimmatli qog‘ozlar bozorida anderrayting xizmatlari samaradorligini oshirish mexanizmlari. Moliya va bank ishi, 2(1), 54–62.
Shomirov, A. A. (2021). Aksiyalarni ommaviy joylashtirish (IPO) mexanizmlarini takomillashtirish orqali korporativ moliyalashtirish hajmini oshirish. Iqtisodiyot va innovatsion texnologiyalar, 5(3), 112–120.
