HOZIRGI O‘ZBEK ADABIY TILIDA UNDOSH FONEMALAR TIZIMI VA ULARNING FONETIK-FONOLOGIK XUSUSIYATLARI
Keywords:
hozirgi o‘zbek adabiy tili, fonetika, fonologiya, undosh fonemalar, tovush tizimi, jarangli va jarangsiz undoshlar, portlovchi undoshlar, sirg‘aluvchi undoshlar, burun tovushlari, assimilyatsiya, dissmilyatsiya, fonetik jarayon, nutq tovushlari, fonema, bo‘g‘in.Abstract
Mazkur maqolada hozirgi o‘zbek adabiy tilida undosh fonemalar tizimi keng yoritilgan. Maqolada undosh tovushlarning hosil bo‘lish o‘rni va usuli, jarangli-jarangsiz, portlovchi-sirg‘aluvchi, burun tovushlari kabi guruhlari ilmiy asosda tasniflanadi. Shuningdek, fonemalarning nutqdagi funksional roli ya’ni ma’no farqlash xususiyati, fonologik oppozitsiyalar, assimilyatsiya, dissimilyatsiya kabi jarayonlar misollar orqali yoritilgan. Maqolada o‘zbek tilidagi undoshlar tizimining o‘ziga xos jihatlari, boshqa turkiy tillar bilan umumiy va farqli tomonlari ham ko‘rib chiqiladi. Shunga ko‘ra mavzu tizimli tarzda yoritiladi.
References
Z. Xolmonova.Mutaxassislikka kirish.Shafoat nur fayz.Toshkent. 2020.
Shavkat Rahmatullayev “Hozirgi adabiy o‘zbek tili” darslik.Toshkent.2006.
M. Irisqulov.Tilshunoslikka kirish..Yangi asr. Toshkent 2009.
Hozirgi oʻzbek adabiy tili, 1qism, T., 1980; Reformatskiy A. A, Vvedeniye v yazikovedeniye, M., 1998.
Jamolxonov, H.. Hozirgi o'zbek adabiy tili. Toshkent: Talqin, 2005.
R.Sayfullayeva, B.Mengliyev, G.Boqiyeva, M.Qurbonova, Z.Yunusova, M.Abduzalova. Hozirgi oʻzbek adabiy tili. Toshkent. 2009
Mirzayev.M, Usmonov.S, Rasulov.I, Oʻzbek tili. Tilshunoslikdan umumiy ma’lumot . Toshkent.1978
Ne’matov H oʻzbek tilining tarixiy fonetikasi -T..,1992.
Shoabdurahmonov Shu, Asqarova M, Hojiyev A, Rasulov I, Doniyor X, hozirgi oʻzbek adabiy tili 1 qism "Oʻqituvchi" T.., 1980
