THE CHRISTIAN FACTOR IN CENTRAL ASIAN CIVILIZATION: INTERFAITH INTEGRATION AND DEVELOPMENT FROM ANTIQUITY TO THE ISLAMIC PERIOD

Authors

  • Surayyo Irismetova

Keywords:

Markaziy Osiyo sivilizatsiyasi, xristianlik omili, antik davr, dinlararo integratsiya, madaniy sintez, tolerantlik, nestorianlik, sivilizatsiyalararo muloqot

Abstract

Ushbu maqolada Markaziy Osiyo sivilizatsiyasi shakllanishida xristianlik omilining tutgan o‘rni antik davrdan islom dini yoyilguniga qadar bo‘lgan davr kesimida tadqiq etiladi. Maqolada xristianlikning turli oqimlari mintaqadagi boshqa dinlar (zardushtiylik, buddaviylik, moniylik) bilan o‘zaro integratsiyalashuvi va madaniy sintez jarayonlari tahlil qilingan. Arxeologik yodgorliklar va yozma manbalar asosida xristian jamoalarining mintaqa urbanizatsiyasi, fani va ma’rifatiga qo‘shgan hissasi ochib beriladi. Tadqiqot natijalari Markaziy Osiyoning tarixiy tolerantlik va sivilizatsiyalararo muloqot markazi sifatidagi nufuzini ilmiy asoslashga xizmat qiladi.

References

Мирзиёев Ш.М. Янги Ўзбекистон стратегияси. – Тошкент: “O‘zbekiston”, 2021. – Б. 220-235.

Ртвеладзе Э.В. Цивилизации, государства, культуры Центральной Азии. – Ташкент: Университет, 2005.

Бартольд В.В. О христианстве в Туркестане в домонгольский период // Сочинения. Том II, часть 2. – Москва: Наука, 1964.

Al-Biruniy, Abu Rayxon. Qadimiy xalqlardan qolgan yodgorliklar. Tanlangan asarlar. I jild. – Toshkent: Fan, 1968.

Литвинский Б.А. Христианство в Средней Азии и Восточном Туркестане // Восточный Туркестан в древности и раннем средневековье. – Москва: Наука, 1992.

Foltz, Richard. Religions of the Silk Road: Spiritual Journey from the Past to the Present. – New York: Palgrave Macmillan, 2010.

Baumer, Christoph. The Church of the East: An Illustrated History of Assyrian Christianity. – London: I.B. Tauris, 2006.

Савченко А. Археологические исследования христианского монастыря в Ургуте // Археология Узбекистана. №2. – Самарканд, 2012.

Никитин А.Б. Христианство в Центральной Азии (древность и средневековье) // Восточный Туркестан и Средняя Азия. – Москва: Наука, 1984.

Hansen, Valerie. The Silk Road: A New History with Documents. – Oxford University Press, 2012.

Мавлонов Ў. Марказий Осиё йўллари: шаклланиш ва ривожланиш босқичлари. – Тошкент: Фан, 2008.

Зуев Ю.А. Ранние тюрки: очерки истории и идеологии. – Алматы: Дайк-Пресс, 2002

Staviskiy B.Ya. Sudba buddizma v Sredney Azii (po dannim arxeologii). – Moskva: Vostochnaya literatura, 1998.

O‘zbekiston tarixi. I jild: Eng qadimgi davrlardan XVI asrgacha. – Toshkent: Fan, 2017.

Downloads

Published

2026-04-09

How to Cite

Surayyo Irismetova. (2026). THE CHRISTIAN FACTOR IN CENTRAL ASIAN CIVILIZATION: INTERFAITH INTEGRATION AND DEVELOPMENT FROM ANTIQUITY TO THE ISLAMIC PERIOD. NAZARIY VA AMALIY FANLARDAGI USTUVOR ISLOHOTLAR VA ZAMONAVIY TA’LIMNING INNOVATSION YO’NALISHLARI, 3(4), 17–22. Retrieved from https://innovativepublication.uz/index.php/NUZY/article/view/5566