Qandlı dıabetda surunkalı yurak yetıshmovchılıgı bılan bog‘lıq neyroıskemık dıabetık tovon sındromı bo‘lgan bemorlarda doppler ultrasonık natıjaları
Keywords:
diabetik oyoq sindromi, Doppler sonografiya, CHFAbstract
Yurak kasalliklarida surunkali yurak etishmovchiligi bilan bog'liq diabetik tovon sindromining neyroishemik shakli bo'lgan bemorlarda Doppler ultratovush natijalarini o'rganib chiqdik. Tadqiqot materiali sifatida 2021-yil davomida O‘zbekiston Respublikasi Sog‘liqni saqlash vazirligining Davlat Tibbiyot Instituti Xirurgiya kafedrasi va RSNPMTSE negizida yotqizilgan DFS, DFSning neyroishemik shakli va IHD bilan og‘rigan 64 nafar bemor o‘tkazildi. Bemorlar 4 guruhga bo'lingan. 2-toifa DM bilan og'rigan bemorlarning asosiy 3 guruhida MCA endoteliysining metabolik stimulyatsiyasi paytida bemorning 45 bemordan 38 tasida (84,4%), 7 (15,5%) bemorda - paradoksal MCAda salbiy javob olingan. 4-guruhda (taqqoslash guruhi) serebrovaskulyar reaktivlikni baholashda MCA ning eng yuqori sistolik qon oqimi tezligining sezilarli dinamikasi 14% gacha, vaqt bo'yicha o'rtacha maksimal qon oqimi tezligi 28% gacha (p< 0,05). Faqat 6 (40%) bemorda SMA reaktsiyasi salbiy edi. Yakuniy xulosa shundaki, gemodinamik va metabolik kasalliklarning birgalikdagi ta'siri arterial endoteliyga eng katta zarar etkazuvchi ta'sir ko'rsatadi. 2-toifa qandli diabet bilan og'rigan barcha bemorlarda koronar arter kasalligi bilan birgalikda qon tomir tonusini tartibga solishning endotelial mexanizmining disfunktsiyasi aniqlangan - 84%.
References
Бaбaджaнов Б.Д., Мaтмуротов К.Ж., Сaпaевa Ш.Б. и соавт. Критическaя ишемическaя aтaкa при сaхaрном диaбете 2 типa // Вестник ТМA. – 2021. – №2. – С. 15–19.
Бабаджанов Б.Д., Матмуротов К.Ж., Пулатов У.И. и соавт. Роль комбинированных эндоваскулярных методов лечения при диабетической гангрене нижних конечностей //Хирургия Узбекистана. – Тошкент, 2021. – №4 (85). – С. 72–77.
Жураев Г.Г., Касимов А.Л., Мусашайхов Х.Т., Солиев М.Б. Совершенствование нового способа лечения гнойно–некротических процессов нижних конечностей у больных с сахарным диабетом // International scientific and practical conference on “Problems of Modern Surgery” Андижан, October 6. – 2023. – С.112–114.
Касимов А.Л., Жураев Г.Г., Нишонов М.Ф. и соавт. Ближайшие и отдалённые результаты комплексного лечения гнойно–некротических поражений мягких тканей нижних конечностей у больных сахарным диабетом // Вестник Ташкентской медицинской академии. – Ташкент, 2024. – №1. – С.103–111.
Матмуротов К.Ж., Саттаров И.С., Атажанов Т.Ш. и соавт. Характер и частота поражения артериальных бассейнов при синдроме диабетической стопы //Вестник Ташкентской медицинской академии. – Ташкент. – 2022. – №1. – С.128–131.
Gazzaruso C, Gallotti P, Pujia A, Montalcini T, Giustina A, Coppola A. Predictors of healing, ulcer recurrence and persistence, amputation and mortality in type 2 diabetic patients with diabetic foot: a 10-year retrospective cohort study. Endocrine. 2021 Jan;71(1):59-68.
Lan NSR, Dwivedi G, Fegan PG, Game F, Hamilton EJ. Unravelling the cardio-renal-metabolic-foot connection in people with diabetes-related foot ulceration: a narrative review. Cardiovasc Diabetol. 2024 Dec 18;23(1):437. doi: 10.1186/s12933-024-02527-1.
Rawshani A, Rawshani A, Franzen S, Sattar N, Eliasson B, Svensson AM, et al. Risk factors, mortality, and cardiovascular outcomes in patients with type 2 diabetes. N Engl J Med. 2018;379(7):633–44.
