NEYROISKEMIK QANDLI DIABETIK OYOQ SINDROMI BO‘LGAN BEMORLARDA ULTRATOVUSHLI DOPPLEROGRAFIYA
Keywords:
Qandli diabet oyoq sindromi, neyroishemik shakl, yurakning ishemik kasalligi, surunkali yurak yetishmovchiligi, ultratovushli dopplerografiya.Abstract
Ushbu tadqiqotda yurakning ishemik kasalligi fonida surunkali yurak yetishmovchiligi bilan kechuvchi neyroishemik shakldagi qandli diabet oyoq sindromi (QDOS) bo‘lgan bemorlarda bosh va pastki oyoq qon tomirlarining ultratovushli dopplerografiya ko‘rsatkichlari o‘rganildi. Tadqiqotga 64 nafar bemor jalb qilinib, ular klinik xususiyatlariga ko‘ra 4 guruhga ajratildi. Bundan tashqari, 20 nafar sog‘lom shaxs nazorat guruhi sifatida tekshirildi. Barcha bemorlarda biokimyoviy, gormonal va instrumental tekshiruvlar, jumladan dopplerografiya, EKG va Exo-EKG usullari qo‘llanildi. Tadqiqot natijalariga ko‘ra, 2-toifa qandli diabet bilan og‘rigan bemorlarda qon tomir devorining intima-media kompleksi qalinlashishi, periferik arteriyalarda aterosklerotik blyashkalar ko‘payishi va serebrovaskulyar reaktivlikning pasayishi kuzatildi. Shuningdek, diabetli bemorlarda qon tomir o‘zgarishlari ko‘proq ikki tomonlama va diffuz xarakterga ega ekani, diabeti bo‘lmagan bemorlarda esa asosan segmentar va bir tomonlama ekanligi aniqlandi. Olingan natijalar gemodinamik va metabolik buzilishlarning birgalikda ta’siri arterial endoteliy funksiyasiga sezilarli zarar yetkazishini ko‘rsatdi. Tadqiqot natijalari yurakning ishemik kasalligi va qandli diabet bilan bog‘liq neyroishemik asoratlarni erta aniqlash va baholashda dopplerografiya usulining muhim ahamiyatga ega ekanligini tasdiqlaydi.
References
Бaбaджaнов Б.Д., Мaтмуротов К.Ж., Сaпaевa Ш.Б. и соавт. Критическaя ишемическaя aтaкa при сaхaрном диaбете 2 типa // Вестник ТМA. – 2021. – №2. – С. 15–19.
Бабаджанов Б.Д., Матмуротов К.Ж., Пулатов У.И. и соавт. Роль комбинированных эндоваскулярных методов лечения при диабетической гангрене нижних конечностей //Хирургия Узбекистана. – Тошкент, 2021. – №4 (85). – С. 72–77.
Жураев Г.Г., Касимов А.Л., Мусашайхов Х.Т., Солиев М.Б. Совершенствование нового способа лечения гнойно–некротических процессов нижних конечностей у больных с сахарным диабетом // International scientific and practical conference on “Problems of Modern Surgery” Андижан, October 6. – 2023. – С.112–114.
Касимов А.Л., Жураев Г.Г., Нишонов М.Ф. и соавт. Ближайшие и отдалённые результаты комплексного лечения гнойно–некротических поражений мягких тканей нижних конечностей у больных сахарным диабетом // Вестник Ташкентской медицинской академии. – Ташкент, 2024. – №1. – С.103–111.
Матмуротов К.Ж., Саттаров И.С., Атажанов Т.Ш. и соавт. Характер и частота поражения артериальных бассейнов при синдроме диабетической стопы //Вестник Ташкентской медицинской академии. – Ташкент. – 2022. – №1. – С.128–131.
Gazzaruso C, Gallotti P, Pujia A, Montalcini T, Giustina A, Coppola A. Predictors of healing, ulcer recurrence and persistence, amputation and mortality in type 2 diabetic patients with diabetic foot: a 10-year retrospective cohort study. Endocrine. 2021 Jan;71(1):59-68.
Lan NSR, Dwivedi G, Fegan PG, Game F, Hamilton EJ. Unravelling the cardio-renal-metabolic-foot connection in people with diabetes-related foot ulceration: a narrative review. Cardiovasc Diabetol. 2024 Dec 18;23(1):437. doi: 10.1186/s12933-024-02527-1.
Rawshani A, Rawshani A, Franzen S, Sattar N, Eliasson B, Svensson AM, et al. Risk factors, mortality, and cardiovascular outcomes in patients with type 2 diabetes. N Engl J Med. 2018;379(7):633–44.
