Onlayn ta’lim sharoitida talabalarda motivatsiya va o‘zini o‘zi boshqarish ko‘nikmalarini rivojlantirish strategiyalari.
Keywords:
onlayn ta’lim, o‘quv motivatsiyasi, o‘zini o‘zi boshqarish, mustaqil ta’lim, raqamli ta’lim muhiti, talaba faolligi, interaktiv metodlar, refleksiya.Abstract
Mazkur maqolada onlayn ta’lim sharoitida talabalarda o‘quv motivatsiyasi va o‘zini o‘zi boshqarish (self-regulation) ko‘nikmalarini rivojlantirish masalalari tahlil qilinadi. Raqamli ta’lim muhitida talabalarning mustaqil ishlashga bo‘lgan ehtiyoji ortib borayotgani sababli ichki motivatsiyani kuchaytirish, maqsad qo‘yish, vaqtni boshqarish, o‘z faoliyatini monitoring qilish va refleksiya qilish kabi ko‘nikmalar muhim ahamiyat kasb etadi. Tadqiqotda onlayn ta’limda motivatsiyani oshirishga xizmat qiluvchi pedagogik va psixologik strategiyalar, jumladan, interaktiv metodlar, moslashuvchan baholash, teskari aloqa, gamifikatsiya va raqamli vositalardan samarali foydalanish yo‘llari yoritib berilgan. Shuningdek, o‘zini o‘zi boshqarish ko‘nikmalarini shakllantirishda o‘qituvchi va talaba o‘rtasidagi hamkorlikning ahamiyati asoslab beriladi.
References
Deci, E. L., & Ryan, R. M. (2000). The "What" and "Why" of Goal Pursuits: Human Needs and the Self-Determination of Behavior. Psychological Inquiry, 11(4), 227–268.
Zimmerman, B. J. (2002). Becoming a Self-Regulated Learner: An Overview. Theory Into Practice, 41(2), 64–70.
Ryan, R. M., & Deci, E. L. (2017). Self-Determination Theory: Basic Psychological Needs in Motivation, Development, and Wellness. New York: The Guilford Press.
Pintrich, P. R. (2004). A Conceptual Framework for Assessing Motivation and Self-Regulated Learning in College Students. Educational Psychology Review, 16(4), 385–407.
Boekaerts, M. (1999). Self-regulated Learning: Where We Are Today. International Journal of Educational Research, 31(6), 445–457.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 6-oktabrdagi PQ–4851-son qarori — “Raqamli ta’limni rivojlantirish konsepsiyasini tasdiqlash to‘g‘risida”.
O‘zbekiston Respublikasi Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi (2023). Masofaviy ta’limni tashkil etish metodik tavsiyalari. Toshkent.
Xalilov, B. (2022). Masofaviy ta’lim psixologiyasi. Toshkent: O‘zbekiston Milliy universiteti nashriyoti.
Yuldasheva, D. (2023). Talabalarda o‘zini o‘zi boshqarish ko‘nikmalarini shakllantirish metodikasi. TATU ilmiy jurnali, №2, 45–51.
UNESCO (2021). Distance learning strategies in higher education during the COVID-19 pandemic. Paris: UNESCO Publishing.
Hodges, C. et al. (2020). The Difference Between Emergency Remote Teaching and Online Learning. Educause Review, March 27.
Schunk, D. H., & Greene, J. A. (2018). Handbook of Self-Regulation of Learning and Performance. 2nd Edition. Routledge.
