Singulyar–amaliy iqtisodiy samaradorlik (SES) modelining matematik tahlili
Keywords:
Singulyar iqtisodiyot, amaliy samaradorlik, raqamli transformatsiya, inson–texnologiya muvozanati, eksponental o‘sish, Lagrange optimallashtirish, raqamli iqtisodiyot modeli, iqtisodiy tizim dinamikasi, elastiklik koeffitsienti, raqamli tezlanish.Abstract
Ushbu maqolada zamonaviy iqtisodiyotning yangi konseptual modeli — Singulyar–Amaliy Iqtisodiy Samaradorlik (SES) modeli ishlab chiqilgan. Model raqamli transformatsiya, inson ishtiroki va avtomatlashtirish o‘rtasidagi muvozanatni matematik asosda ifodalashga qaratilgan. Tadqiqotda raqamlashtirish (D), axborot intensivligi (I) va avtomatlashtirish (A) ko‘rsatkichlari orqali iqtisodiy samaradorlikning elastiklik tahlili o‘tkazilgan. SES modelida raqamli intensivlikning eksponental o‘sishi natijasida singulyar tezlanish hodisasi kuzatiladi, bu esa an’anaviy empirik modellar (Solow, Cobb–Douglas, Harrod–Domar)dan farqli yondashuvni ta’minlaydi. Shuningdek, Lagrange optimallashtirish usuli yordamida inson–texnologiya muvozanatining matematik sharti aniqlangan.
References
Accinelli, E., Anyul, M. P. Singular Economies and Catastrophe Theory // Working Paper. Universidad de Guanajuato, 2005. – 28 p.
Afanasyev, M. Yu., Burkhardt, K., Chernyshenko, A. P. Issledovanie singularnogo sostoyaniya v modeyakh konkurentsii v ekologii i ekonomike // Ekologicheskii vestnik Rossii. – 2019. – № 2. – S. 45–52.
Meceda, F. J., Vonortas, N. S. The Singular Economy: The End of the Digital-Physical Divide // Journal of the Knowledge Economy. – 2018. – Vol. 9, No. 3. – P. 798–820. DOI: 10.1007/s13132-016-0380-2
Sen, A. Violence, Identity and Poverty // Journal of Peace Research. – 2008. – Vol. 45, No. 1. – P. 5–15. DOI: 10.1177/0022343307084923
Sustainable and Smart Mobility Strategy – putting European transport on track for the future. – European Commission, 2020. – 46 p. URL: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX%3A52020DC0789 (data обращения: 10.12.2025).
One Belt One Road Initiative: Progress, Contributions and Prospects. Office of the Leading Group for Promoting the Belt and Road Initiative, 2019. – 41 p.
Raqamli iqtisodiyot: nazariyasi va amaliyoti / Tahr. M. Mirzayev. – Toshkent: Iqtisodiyot, 2022. – 230 b.
Bobojonova Z. Singulyar iqtisodiyot barqaror strategik iqtisodiy tizimi sifatida // Strategik kuch. — №4. — Toshkent, 2023. — B. 27–30.
Bobojonova Z. Raqamli texnologiyalar asosida mamlakatni rivojlantirish sharoitida singulyar iqtisodiyotning ahamiyati va iqtisodiy asosi // Xorazm Ma’mun akademiyasi axborotnomasi. — №12/5 (109). — Xiva, 2023. — B. 39–42.
Bobojonova Z., Yodgorova M., Xurramov Sh. Directions for the Development of Innovative Entrepreneurial Activity in Uzbekistan // Nauchniy Impuls. — №16 (100), Ch. 1. — Moskva, 2023. — P. 53–56.
Bobojonova Z. Neft va gaz sanoatida ishlab chiqarish resurslaridan tashkiliy-iqtisodiy foydalanishning ilmiy-nazariy asoslari // Ta’lim tizimida ijtimoiy-gumanitar fanlar. — №1. — Toshkent, 2024. — B. 86–90.
Bobojonova Z. Business Ethics and Business Environment Control: Compliance Control, in Business, the Fight Against Corruption in Ethical Activities and Risk Control // Management Value & Ethics. — Vol. 14, №03. — India, 2024. — P. 182–187.
Bobojonova Z. Korxonalar biznes faoliyatida biznes etikaning ahamiyati va o‘rni // International Conference “Artificial Intelligence on Science, Technology and Economical Sciences”. — Toshkent, 2024. — B. 34–36.
