MUHAMMAD RIZO OGAHIY TARIXIY ASARLARIDA FE’L SINONIMIYASINING LINGVOPOETIK TAHLILI
Keywords:
Ogahiy, tarixiy nasr, fe’l sinonimiyasi, sinonimik qator, graduonimiya, dominanta, lingvopoetika, kontekstual tahlil, o‘zbek adabiy tili tarixi.Abstract
Ushbu maqolada XIX asr o‘zbek adabiyotining yirik vakili Muhammad Rizo Ogahiy tarixiy asarlarida fe’l sinonimiyasining lingvopoetik xususiyatlari ilmiy asosda tahlil etilgan. Tadqiqotda Zubdat ut-tavorix, Shohidi iqbol, Gulshani davlat, Jome’ ul-voqeot va Firdavs ul-iqbol asarlari lingvopoetik material sifatida tanlanib, ularning leksik-semantik tizimidagi sinonimik fe’llar semantik, stilistik va kontekstual jihatdan o‘rganiladi. Tahlil natijalariga ko‘ra, Ogahiy sinonimik fe’llardan nafaqat uslubiy boylik sifatida, balki tarixiy nasrning badiiy-estetik yaxlitligini ta’minlovchi vosita sifatida foydalangan.
References
Бегматов, Э. Р. Ўзбек тилида синонимия масалалари. – Тошкент: Фан, 1970. – 180 б.
Хожиев, А. Лингвистик терминлар изоҳли луғати. – Тошкент: Университет, 2002.– 456 б.
Мирзаев, М. Лексик синонимлар системаси ва уларнинг услубий функцияси. – Тошкент: Фан, 1984. – 210 б.
Норматов, Н. Ўзбек тили лексикологияси. – Тошкент: Университет, 2005. – 256 б.
Хожиев, А. Ўзбек тилининг изоҳли луғати. – Тошкент: Ўзбекистон миллий энциклопедияси, 2006. – 680 б.
Мадвалиев, А. (2001). Синонимия назарияси асослари. Тошкент: Ўқитувчи.
Маҳмудов, Н. (2010). Ўзбек тилининг семантик тизими. Тошкент: Фан.
Сафаров, Ш. (2008). Нутқнинг прагматик таҳлили. Тошкент: Фан.
Расулов, Р. (2018). Тил ва услуб: назарий асослар. Самарқанд: СамДУ нашриёти.
Ogahiy, M. R. Zubdat ut-tavorix. – Qo‘lyozma. O‘zbekiston FA Sharqshunoslik instituti fondi.
Ogahiy, M. R. Shohidi iqbol. – Qo‘lyozma. O‘zbekiston FA Sharqshunoslik instituti fondi.
Ogahiy, M. R. Gulshani davlat. – Qo‘lyozma. O‘zbekiston FA Sharqshunoslik instituti fondi.
Ogahiy, M. R. Firdavs ul-iqbol. – Qo‘lyozma. O‘zbekiston FA Sharqshunoslik instituti fondi.
