Kompensatsiya instituti va uning intellektual mulk huquqlarini himoya qilishdagi o‘rni
Keywords:
Intellektual mulk, huquqni himoya qilish, kompensatsiya, tovon, reparatsiya, restorativ adolat, statutory damages, raqamli iqtisodiyot, huquqiy javobgarlik, adolatni tiklash, mualliflik huquqi, innovatsion faoliyat.Abstract
Ushbu maqolada intellektual mulk huquqining buzilishidan himoyalanishning kompensatsiyaviy usullari nazariy va amaliy jihatdan tahlil qilinadi. Muallif intellektual mulk obyektlariga yetkazilgan moddiy hamda nomoddiy zararlarni qoplashning huquqiy asoslarini, reparatsiya (restorativ adolat) tamoyilining mazmunini ochib beradi. Shuningdek, kompensatsiya institutining zamonaviy raqamli iqtisodiyot sharoitida tutgan o‘rni, statutory damages (qonuniy kompensatsiya) tizimining joriy etilishi zarurati hamda milliy qonunchilikni takomillashtirish yo‘nalishlari yoritilgan. Tadqiqot natijalari intellektual mulk sohasida adolatni tiklash, huquqni hurmat qilish madaniyatini shakllantirish va huquqbuzarliklarga qarshi samarali kurashish uchun huquqiy mexanizmlarni mustahkamlash zarurligini asoslaydi.
References
O‘zbekiston Respublikasi Fuqarolik kodeksi. https://lex.uz/docs/-111189
O‘zbekiston Respublikasi “Mualliflik huquqi va turdosh huquqlar toʻgʻrisida”gi Qonuni. Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son, 21.08.2021-y., 03/21/709/0808-son
Buti, A. (2008). The notion of reparations as a restorative justice measure. In One Country, Two Systems, Three Legal Orders: Perspectives of Evolution (pp. 191-206). Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-540-68572-2_10
Afanasyev I.V., Morozov N.A. Compensation for Moral Damage: Theory, Problems of Law Enforcement Practice and Ways of Overcoming them // Economic Problems and Legal Practice. - 2023. - Vol. 19. - N. 3. - P. 75-81.
Шмаков А. В., Булгакова Е. А. Использование механизма компенсации в гражданском праве: экономический подход // Пространство экономики. 2011. №4. URL: https://cyberleninka.ru/article/n/ispolzovanie-mehanizma-kompensatsii-v-grazhdanskom-prave-ekonomicheskiy-podhod (дата обращения: 02.10.2025).
Kozhevnikov, V. V. (2022). The concept, features and forms of civil legal liability. Baltic Journal of Legal and Social Sciences, 1(13), 88–93. Retrieved from https://biarjournal.com/index.php/polit/article/download/950/913
Мамадиев, А. (2025). Проблемы определения правовой природы понятия компенсации в гражданском праве. Общество и инновации, 6(9/S), 179–185. https://doi.org/10.47689/2181-1415-vol6-iss9/S-pp179-185
Dozortsev V. A. Intellektual huquq. Moskva: Statut, 2003
U.S. Copyright Office. (1961). Study 22: The damage provisions of the copyright law. Washington, D.C.: U.S. Government Printing Office. https://www.copyright.gov/history/studies/study22.pdf,
