Bozor konsentratsiyasi, raqobat siyosati va isteʼmolchilar huquqlarining muhofazalashning ilmiy-nazariy asoslari
Keywords:
Bozor konsentratsiyasi, raqobat siyosati, isteʼmolchilar huquqlari, SCP paradigmasi, mahsulot differensiyasi, strategik komplementarlik, marketing strategiyasi, bozor tahlili, antimonopol siyosat, iqtisodiy samaradorlik.Abstract
Ushbu maqolada bozor konsentratsiyasi, raqobat siyosati va
isteʼmolchilar huquqlarini muhofazalashning ilmiy-nazariy asoslari hamda ularning amaliy
ahamiyati tahlil qilinadi. Tadqiqotda klassik va zamonaviy iqtisodiy nazariyalar —
Bainning struktura–xulq–natija (SCP) paradigmasi, Masonning dastlabki sanoat tashkiloti
modeli,
Thisseʼning
mahsulot differensiyasi nazariyasi, Vivesning strategik
komplementarlik yondashuvi, Watersonning isteʼmolchi tanlovi va raqobat siyosati
boʻyicha ishlari, shuningdek Teng Li va Fiorettining zamonaviy empirik modellari keng
yoritiladi. Har bir nazariyaning bozorda yuzaga keladigan oʻzgarishlarga, marketing
strategiyalarini shakllantirishga va isteʼmolchilar manfaatlarini himoya qilishga taʼsiri
amaliy misollar bilan asoslangan. Natijalar raqobat siyosati va isteʼmolchilar huquqlarini
himoya qilish bozor barqarorligi va iqtisodiy samaradorlik uchun zarur shart ekanligini
koʻrsatadi.
References
Bain J. S. Barriers to New Competition. Cambridge, MA: Harvard University Press,
329 p.
Bain J. S. Industrial Organization: A Treatise. New York-Wiley,1959.678 p.
Mason E. S. Price and Production Policies of Large-Scale Enterprise // American
Economic Review. 1939. Vol. 29, No. 1. P. 61–74.
Anderson S., de Palma A., Thisse J.-F. Discrete Choice Theory of Product
Differentiation. Cambridge, MA: MIT Press, 1992. 406 p.
Vives X. Oligopoly Pricing: Old Ideas and New Tools. Cambridge, MA: MIT Press,
423 p.
Waterson M. Consumer Choice and Competition Policy. Cambridge: Cambridge
University Press, 2005. 298 p.
Li T., et al. Market Concentration in the Attention Economy // Journal of Computational
Economics. 2025. Vol. 53, No. 2. P. 145–163.
Fioretti M., et al. Prices and Concentration: A U-shape? // Energy Economics. 2024.
Vol. 119. P. 106–123.
