QISHLOQ XOʻJALIGIDA RESURSLARDAN OPTIMAL FOYDALANISH SAMARADORLIGINI OSHIRISHDA ILGʻOR XORIJIY TAJRIBALAR
Keywords:
qishloq xo‗jaligi, resurslardan foydalanish, samaradorlik, suv taqchilligi, tomchilatib sug‗orish, xorijiy tajriba, raqamli texnologiyalar, matematik modellashtirish.Abstract
Ushbu tezisda qishloq xo‗jaligi resurslaridan — yer, suv, ishchi kuchi
va texnikalardan — samarali foydalanish masalalari yoritilgan. Aholi sonining ko‗payishi
va oziq-ovqatga bo‗lgan talabning ortib borishi fonida cheklangan tabiiy resurslardan
oqilona foydalanish zarurati ortib bormoqda. Ilg‗or xorijiy tajribalarda resurslardan
foydalanish samaradorligini oshirish uchun tomchilatib sug‗orish, subsidiyalar, raqamli
texnologiyalar va matematik modellashtirish asosida qaror qabul qilish yondashuvlari
keng qo‗llanilayotgani tahlil qilingan. Tadqiqotda, shuningdek, resurslarni ekinlar
o‗rtasida optimal tarzda taqsimlash va bu jarayonni ekologik hamda bozor sharoitlariga
moslashtirish zarurligi ta‘kidlangan.
References
Godfray, H.C.; Beddington, J.R.; Crute, I.R.; Haddad, L.; Lawrence, D.; Muir, J.F.;
Pretty, J.; Robinson, S.; Thomas, S.M.; Toulmin, C. Food security: The challenge of
feeding 9 billion people. Science 2010, 327, 812–818.
Liu, H.; Soares-Filho, B.S.; Leite-Filho, A.T.; Zhang, S.; Du, J.; Yi, Y. How to balance
land demand conflicts to guarantee sustainable land development. iScience 2023, 26,
Amundson, R.; Berhe, A.A.; Hopmans, J.W.; Olson, C.; Sztein, A.E.; Sparks, D.L. Soil
and human security in the 21st century. Science 2015, 348, 1261071.
Harmel, R.D.; Chaubey, I.; Ale, S.; Nejadhashemi, A.P.; Irmak, S.; DeJonge, K.C.;
Evett, S.R.; Barnes, E.M.; Catley-Carlson, M.; Hunt, S.; et al. Perspectives on global
water security. Trans. ASABE 2020, 63, 69–80.
Meng, X.; Wu, L. Prediction of per capita water consumption for 31 regions in China.
Environ. Sci. Pollut. Res. 2021, 28, 29253–29264.
Yue, Q.; Zhang, F.; Guo, P. Optimization-based agricultural water-saving potential
analysis in Minqin county, Gansu Province, China. Water 2018, 10, 1125.
Misquitta, K.; Birkenholtz, T. Drip irrigation as a socio-technical configuration: Policy
design and technological choice in Western India. Water Int. 2021, 46, 112–129.
Langarudi, S.P.; Maxwell, C.M.; Fernald, A.G. Integrated policy solutions for water
scarcity in agricultural communities of the American Southwest. Systems 2021, 9, 26.
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 01.03.2022 dagi ―Qishloq xoʻjaligida suvni
tejaydigan texnologiyalarni joriy etishni yanada takomillashtirish chora-tadbirlari
toʻgʻrisida‖gi PQ-144-son qarori.
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 30.09.2024 dagi ―Qishloq xoʻjaligi vazirligi
huzuridagi Agrosanoatni rivojlantirish agentligi faoliyatini tashkil etish toʻgʻrisida‖gi
PQ-344-son qarori.
