Terining xavfli o‘smalari: Melanoma va boshqa kasalliklar
Keywords:
Melanoma, bazal hujayrali karsinoma, yassi hujayrali karsinoma, teri o‘smalari, dermatoonkologiya, quyoshdan himoyalanish, profilaktika, immunoterapiya, maqsadli terapiya, erta tashxis, o‘z-o‘zini tekshirish, onkologiya.Abstract
Terining xavfli o‘smalari bugungi kunda onkologiyada muhim
muammolardan biri hisoblanadi. Ulardan eng xavflisi – melanoma bo‘lib, u tez
rivojlanishi va boshqa organlarga metastaz berish xususiyati bilan ajralib turadi.
Melanoma, asosan, terining pigment hujayralaridan rivojlanadi va ko‘pincha quyosh
nurlarining haddan tashqari ta’sirida paydo bo‘ladi. O‘smalarning boshqa turlari – bazal
hujayrali karsinoma va yassi hujayrali karsinoma ham keng tarqalgan bo‘lib, ular
nisbatan sekin rivojlanadi, ammo kech davolansa, ular ham xavfli oqibatlarga olib kelishi
mumkin.
Terining o‘smalari ko‘pincha erta bosqichda aniqlanadigan bo‘lsa ham, ba’zida
bemorlar e’tiborsizlik qiladi, natijada kasallik og‘ir bosqichga o‘tib ketadi. Shu sababli
aholini ushbu kasalliklar haqida xabardor qilish, profilaktika va erta tashxis choralarini
kuchaytirish dolzarb vazifa bo‘lib qolmoqda. Zamonaviy dermatologiya va onkologiyada
teri o‘smalarini aniqlash va davolash bo‘yicha yangi usullar ishlab chiqilmoqda.
Maqolaning maqsadi – terining xavfli o‘smalari, xususan melanoma va boshqa teri
saratonlari haqida tushuncha berish, ularning belgilari, sabablari, tashxis va davolash
yo‘llari, shuningdek, profilaktikaning ahamiyatini yoritishdir.
References
S. I. Abdullayev, "Dermatoonkologiya asoslari", Toshkent, 2020. Melanoma va
boshqa teri o‘smalarining klinik belgilari va tashxislash usullari bo‘limida foydalanildi.
A. R. Umarov, "Onkologiya", Toshkent tibbiyot nashriyoti, 2019. Davolash usullari
va zamonaviy yondashuvlar bo‘yicha ma’lumotlar olindi.
V. A. Petrov, "Teri kasalliklari va ularning onkologik asoratlari", Moskva, 2018
Bazal va yassi hujayrali karsinoma haqida batafsil ma’lumot uchun ishlatildi.
"O‘zbekiston tibbiyoti jurnali", 2021 yil, №3, "Melanomaning erta tashxisi va
zamonaviy davosi" maqolasi. Melanomani erta aniqlash va immunoterapiya
bo‘limida foydalanildi.
"International Journal of Dermatology and Oncology", 2022, Vol. 14(2), "Skin
Cancer Prevention and Management" Profilaktika va quyoshdan himoyalanish
masalasida qo‘llanildi.
www.who.int (Jahon sog‘liqni saqlash tashkiloti sayti). Teri o‘smalari bo‘yicha
global statistik ma’lumotlar olishda foydalanildi.
www.cancer.org (American Cancer Society). Melanoma va boshqa teri o‘smalarining
klinik belgilari va tashxis usullari haqida foydalanildi.
www.skincancer.org. Profilaktika va o‘z-o‘zini tekshirish bo‘yicha tavsiyalar uchun
ishlatildi.
