Fermer xo’jaliklarda yomg’irlab sug’orish jarayonini avtomatlashtirish
Keywords:
Yomg‗irlab sug‗orish, avtomatlashtirish tizimlari , sug‗orish samaradorligi, suvni tejash, agrotexnologiyalar, sun'iy intellekt (AI), mobil boshqaruv tizimi, tuproq namligi sensorlari, energiya tejamkorligiAbstract
Mazkur loyiha Fermer xo‘jaliklarida yomg‘irlab sug‘orish jarayonini
avtomatlashtirishga qaratilgan. Yomg‗irlab sug‗orish — bu suvni bosim ostida
purkagichlar orqali o‗simliklarga mayda zarrachalar shaklida tarqatish usulidir. Bu usul
yomg‗ir yog‗ishiga o‗xshab, tuproqning teng namlanishini ta‘minlaydi va o‗simlik
ildizlariga zarar yetkazmaydi. Bunday sug‗orish ko‗proq sabzavot, poliz va bog‗dorchilik
mahsulotlari yetishtirishda qo‗llaniladi.
Yomg‗irlab sug‗orish tizimining avtomatlashtirilgan ko‗rinishi quyidagicha
ishlaydi: maxsus sensorlar yordamida tuproq namligi, havo harorati va boshqa agroiqlimiy
sharoitlar doimiy monitoring qilinadi. Ularning ko‗rsatkichlariga qarab, suv purkagichlar
avtomatik tarzda ishga tushadi yoki to‗xtaydi. Shuningdek, nasoslar, suv ta‘minoti
liniyalari va boshqaruv bloklari dasturlashtirilgan tizim orqali boshqariladi.
References
Gafurov A.M., Xolmatov S.S. "Avtomatik boshqaruv tizimlari", Toshkent: "Fan va
texnologiya", 2019.
Karimov M.K. "Energiya resurslarini tejash va ularni avtomatlashtirilgan boshqaruvi",
Toshkent: TATU, 2020.
Muhammadjonov B.O. "Sanoat texnologik jarayonlarini avtomatlashtirish", Toshkent:
Innovatsiya, 2021.
ISO 50001:2018 — Energy management systems — Requirements with guidance for
use.
Siemens AG. "PLC va SCADA tizimlari: nazariyasi va amaliy qo‗llanilishi", Texnik
qo‗llanma, 2022.
Uskunalar pasporti va ishlab chiqaruvchi firmalarning texnik hujjatlari (Flowmeter,
Pressure Sensor, PLC va boshqalar).
Qodirov R.J., Xaitov A.K. "Qog‗oz ishlab chiqarish texnologiyasi", Toshkent: Oliy
o‗quv yurti nashriyoti, 2018.
Rakhimov S.S. "Raqamli sanoat va aqlli boshqaruv tizimlari", Toshkent: "Iqtisodiyot",
ABB, Schneider Electric, Siemens — Rasmiy texnik hujjatlar va foydalanuvchi
qo‗llanmalari.
―Automation in Pulp and Paper Industry‖, IEEE Conference Proceedings, 2020.
―Energy Optimization in Industrial Gas Systems‖, Elsevier, 2021.
