TURLI STRESS SHAROITIDA G'O'ZANING CHIDAMLILIGINI OSHIRISH UCHUN CHLORELLA VULGARIS SUSPENZIYASINI QO'LLASH BIOTEXNOLOGIYASI
Keywords:
Chlorella vulgaris , paxta, abiotik stressga chidamlilik, qurg'oqchilik stressi, sho'rlanish stressi, oksidlovchi stress, mikroalgal biotexnologiyasi, antioksidant fermentlar, osmoprotektorlar , membran barqarorligi, ion gomeostazi, xlorofill biosintezi, barqaror paxta yetishtirishAbstract
Ushbu maqolada g„o„zaning ( Gossypium hirsutum L.) turli abiotik
stress sharoitlariga, jumladan qurg„oqchilik, sho„rlanish va oksidlanish stressiga
chidamliligini oshirishda Chlorella vulgaris suspenziyasining biotexnologik salohiyati har
tomonlama tahlil qilingan . Chlorella vulgaris suspenziyasini barglar bilan ishlov berish va
urug'larni tayyorlash orqali qo'llash o'simliklarning fiziologik holati, metabolizmni tartibga
solish va morfologik moslashuvda sezilarli yaxshilanishlarga olib keldi. Tadqiqot natijalari
mikroalganing fitohormonlar, polisakkaridlar, aminokislotalar, antioksidantlar va
mikroelementlarning boy profilini ta'kidlaydi, bu esa o'simlikning endogen mudofaa
mexanizmlarini birgalikda rag'batlantiradi. Antioksidant fermentlarning faolligi (SOD,
CAT, POD), prolin va glitsin-betain darajasining oshishi, lipid membranalarining
barqarorligi va yaxshilangan osmotik muvozanat muolajalar davomida doimiy ravishda
kuzatildi. Chlorella vulgaris suspenziyasidan foydalanish, shuningdek, azotning
assimilyatsiyasini, xlorofill biosintezini, fotosintetik samaradorlikni va ildiz tizimining
rivojlanishini sezilarli darajada yaxshiladi. Natijalar shuni ko'rsatadiki, mikroalglarga
asoslangan biotexnologik yechimlar suboptimal ekologik sharoitlarda paxta hosildorligi va
chidamliligini oshirish uchun ekologik jihatdan barqaror alternativlarni taklif qiladi.
References
Abdukarimov A., Shomurodov Q. Qishloq xo„jaligi ekinlarini abiotic stresslarga
chidamliligini oshirishda biotexnologik yondashuvlar. – Toshkent: Fan va texnologiya,
– 215 b.
Matkarimov O. R., Bobonazarov B. I. Mikroalgalar asosida tayyorlangan
biostimulyatorlarning qishloq xo„jaligi ekinlari rivojiga ta‟siri. – Toshkent: “Ilm ziyo”,
– 180 b.
Karimov S. Sh., Xudoyberganov A. I. O„simliklarda qurg„oqchilik va sho„rlanishga
chidamlilik mexanizmlari. – Andijon: AndMI nashriyoti, 2021. – 164 b.
Qodirov M. M., Normurodov Sh. Ch. Paxta yetishtirishda biostimulyatorlardan
foydalanish texnologiyasi. – Toshkent: Fan va innovatsiyalar, 2022. – 198 b.
Rahmonov A. R., Raximov Sh. T. Chlorella va boshqa mikroalgalar biologiyasi va
qishloq xo„jaligidagi amaliy ahamiyati. – Toshkent: “Ilm va taraqqiyot”, 2021. – 152 b.
Azizov D. A., Yo„ldoshev M. R. O„simliklarda antioksidant himoya tizimi va ularni
faollashtirish yo„llari. – Samarqand: Samarqand Davlat Universiteti, 2020. – 176 b.
Normurodov B., Tadjibayev I. Paxta ekinlarida sho„rlanish stressining oldini olishda
biotexnologik yondashuvlar. – Toshkent: Innovatsion qishloq xo„jaligi, 2019. – 163 b.
To„xtayev A. Sh., Mirzayev S. Q. Mikroalgalarning o„simlik fiziologiyasidagi roli va
ulardan foydalanish istiqbollari. – Toshkent: O„zbekiston Milliy Universiteti nashriyoti,
– 170 b.
O„zbekiston Respublikasi Qishloq xo„jaligi vazirligi. Qishloq xo„jaligi ekinlari uchun
biostimulyatorlar va bioo„g„itlardan foydalanish bo„yicha metodik qo„llanma. –
Toshkent, 2023. – 94 b.
Maxmudov Z. Sh., Hamidov A. Q. Paxtachilikda innovatsion texnologiyalar: Biologik
vositalardan samarali foydalanish. – Toshkent: Fan va innovatsiya, 2023. – 188 b.
